အခန်း ၈: စစ်ဆေးသည့် ဖလပ်ပ်များ၊ အက်ကျူမျူလေတာများနှင့် ဟိုက်ဒရောလစ် စီလင်ဒါများ

VALVE ကိုစစ်ဆေးပါ။

စစ်ဆေးသည့် ဖလပ်ပ်၏ တည်ဆောက်ပုံ

စစ်ဆေးသည့် ဖလပ်ပ်သည် အဓိကအားဖြင့် ဝင်ပေါက်နှင့် ထွက်ပေါက်များပါသော ဖလပ်ပ်ခန္တာနှင့် စပရင်ဖြင့် ဖိအားပေးထားသော ရွေ့လျားနိုင်သော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ရွေ့လျားနိုင်သော အစိတ်အပိုင်းသည် ဒစ်စ် (disc)၊ ပလိတ် (plate) သို့မဟုတ် ပေါ့ပက် (poppet) ဖြစ်နိုင်ပြီး ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ်များတွင် အများအားဖြင့် ဘောလ် (ball) သို့မဟုတ် ပေါ့ပက် စီးတ် (poppet seat) ဖြစ်သည်။

စစ်ဆေးသည့် ဖလပ်ပ် အလုပ်လုပ်ပုံ

အရည်သည် စစ်ထုတ်ဖောက်မှု ဗားလ်ဗ် (check valve) အတွင်းမှ တစ်ဖက်သာ စီးဆင်းနိုင်ပါသည်။ ဤသည်မှာ အလွယ်တကူ စီးဆင်းနိုင်သော လမ်းကြောင်းဖြစ်ပါသည်။ စနစ်၏ ဖိအားသည် အဝင်ပေါက် (inlet port) တွင် ပုပ်ပ်ချိန်း (poppet) ကို ဖိထားသော စပရင် ဖိအားကို အလုံအလောက် အောင်မြောက်အောင် တက်လာပါက ပုပ်ပ်ချိန်းသည် အစိတ်အပိုင်းမှ ရွှေ့သွားပြီး အရည်သည် စီးဆင်းသွားပါသည်။ ဤသည်မှာ အလွယ်တကူ စီးဆင်းနိုင်သော လမ်းကြောင်းဖြစ်ပါသည်။ အရည်သည် အထွက်ပေါက် (outlet port) မှ ပြန်လည်စီးဆင်းရန် ကြိုးစားပါက ပုပ်ပ်ချိန်းသည် အစိတ်အပိုင်းပေါ်သို့ ဖိသွားပြီး လမ်းကြောင်းကို ပိတ်ပေးကာ ပြန်လည်စီးဆင်းမှုကို တားဆီးပါသည်။

ပုံ ၈-၁ စစ်ထုတ်ဖောက်မှု ဗားလ်ဗ် (Check valve)။ စီးဆင်းမှု ပြောင်းလဲသောအခါ စပရင်ဖိအားဖြင့် ပုပ်ပ်ချိန်းသည် အစိတ်အပိုင်းပေါ်သို့ ဖိသွားပြီး ပြန်လည်စီးဆင်းမှုကို လုံးဝ တားဆီးပါသည်။ စစ်ထုတ်ဖောက်မှု ဗားလ်ဗ်သည် ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ်တွင် တစ်ဖက်သာ သွားလာနိုင်သော လမ်းများနှင့် ညီမျှပါသည်။

စီးဆင်းမှု လမ်းကြောင်းများတွင် စစ်ထုတ်ဖောက်မှု ဗားလ်ဗ်များ၏ အသုံးချမှုများ

စစ်ထုတ်ဖောက်မှု ဗားလ်ဗ်သည် လမ်းကြောင်းသို့မဟုတ် ဖိအားထိန်းချုပ်မှု လုပ်ဆောင်ချက်နှစ်မျိုးလုံးကို ပေးစေပါသည်။ ၎င်းသည် လမ်းကြောင်းတစ်ခုတည်းသို့သာ စီးဆင်းမှုကို ခွင့်ပြုပါသည်။ ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ်များတွင် စစ်ထုတ်ဖောက်မှု ဗားလ်ဗ်များကို အများအားဖြင့် ဘိုင်ပါစ် ဗားလ်ဗ်များအဖြစ် အသုံးပြုကြပါသည်။ ဥပမါ- စီးဆင်းမှု ထိန်းချုပ်မှု ဗားလ်ဗ်နှင့် အတူ စစ်ထုတ်ဖောက်မှု ဗားလ်ဗ်ကို အတူတွဲထားပါက ပြန်လည်စီးဆင်းမှုသည် စီးဆင်းမှု ထိန်းချုပ်မှု ဗားလ်ဗ်ကို ဘိုင်ပါစ် လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။

ချက် ဗာလှူးများသည် စနစ်၏ အပိုင်းအစ သို့မဟုတ် အစိတ်အပိုင်းကို ခွဲထုတ်ရန် အသုံးပါသည်။ ဥပမါ- အက်ကျူမျူလေတာတွင်- ချက် ဗာလှူးသည် အက်ကျူမျူလေတာမှ ဖိအားလျော့ချမှု ဗာလှူး (relief valve) သို့မဟုတ် ဟိုက်ဒရောလစ် ပန်ပ်မှတဆင့် ပြန်လည်ထုတ်လုပ်မှုကို တားဆီးပေးပါသည်။

ချက် ဗာလှူးသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ရေစိုစိုမှုနည်းသော ကိရိယာဖြစ်ပါသည်။ အမှန်စင်စင်ဖြင့် ၎င်းကို လုံးဝရေစိုစိုမှုမရှိသည့် အနေဖြင့် ဒီဇိုင်းထုတ်နိုင်ပါသည်။ ချက် ဗာလှူးသည် အလေးချိန်ကို အလွန်ကြာမှုအထိ ထောက်ပေးနိုင်ပါသည်။ သို့သော် ချက် ဗာလှူးသည် တစ်ဖက်သို့သာ စီးဆောင်းနိုင်သော ဗာလှူးဖြစ်ကြောင်း မေးမှတ်ထားပါ- အလေးချိန်ကို လွှတ်ပေးရန် ရှုပ်ထွေးနေသော အစိတ်အပိုင်းကို အထိအတွေ့ဖြင့် အိုင်စီနေရာမှ ဖော်ထုတ်ရပါမည်။ ထိုသို့သော အလေးချိန်ကို လွှတ်ပေးရန်အတွက် ပိုမိုအထူးသော ချက် ဗာလှူးအမျိုးအစားတစ်မျိုးဖြစ်သည့် ပိုင်လော့ အော်ပရေတေးတ် ချက် ဗာလှူး (pilot-operated check valve) ကို အသုံးပါရပါမည်။

ပုံ ၈-၂ ဟိုက်ဒရောလစ် ဆာကျူးစ်များတွင် ချက် ဗာလှူးများကို အသုံးပါသည့် အသုံးများသော သုံးမျိုး- စီးဆောင်းထိန်းချုပ်မှု (flow control) ကို ကျော်လွန်သည့် လမ်းကြောင်း၊ အက်ကျူမျူလေတာကို ခွဲထုတ်ခြင်းနှင့် စပရင် တပ်ဆင်ထားသော ဖိအားအနက်အများဆုံး တန်ဖိုး။

လွှင့်ထားသော အလေးချိန်ကို ထောက်ပေးခြင်း

စပူးလ်အမျိုးအစား ဟိုက်ဒရောလစ် အစိတ်အပိုင်းများအများစုတွင် အတွင်းပိုင်း ဖြတ်သန်းသော စီးဆင်းမှု အနည်းငယ်ရှိပါသည်။ ထိုစီးဆင်းမှုများသည် အစိတ်အပိုင်းများကို အဆီလူးခြင်းအတွက် ဒီဇိုင်းပြုလုပ်ထားသည့် အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သည့်ကြောင့် အရည်အသွေးညံ့ဖောင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု မဆိုလိုပါ။ သို့သော် စနစ်တစ်ခုသည် စီလစ်ဒါကို အလေးချိန်ကို မြှောက်ထားရန် အသုံးပြုပြီး လှုပ်ရှားမှုမရှိစေရန် လိုအပ်ပါက စီးဆင်းမှုများသည် ပြဿနာဖြစ်လာပါသည်။ ထိုအခြေအနေတွင် ပိတ်ဆို့နိုင်သည့် စစ်ဆေးသည့် ဗာဗ်လ် (Check Valve) ကို အသုံးပြုရပါမည်။

ပိုင်လော့ အလုပ်လုပ်သည့် စစ်ဆေးသည့် ဗာဗ်လ် (Pilot-Operated Check Valve)

ပိုင်လော့ အလုပ်လုပ်သည့် စစ်ဆေးသည့် ဗာဗ်လ်သည် တစ်ဖက်သို့ လွတ်လပ်စွာ စီးဆင်းမှုကို ခွင့်ပြုပါသည်။ ပိုင်လော့ဖိအားသည် ရှုပ်ထွေးသည့် အစိတ်အပိုင်းကို အိုးထောင်မှုမှ ဖွဲ့ထားသည့်အခါ ပြောင်းပေါက်သည့် စီးဆင်းမှုကိုလည်း ဖောက်ထွင်းပေးနိုင်ပါသည်။

ဆောက်လုပ်မှု

ပုံမှန် စစ်ဆေးသည့် ဗာဗ်လ်နှင့် အတူ ပိုင်လော့ အလုပ်လုပ်သည့် စစ်ဆေးသည့် ဗာဗ်လ်တွင် ဝင်ပေါက်နှင့် ထွက်ပေါက်များပါသည့် ဗာဗ်လ် ကိုယ်ထည်၊ စပရင်ဖြင့် ဖိထားသည့် ပေါက်ပေါက် (movable part) နှင့် အိုးထောင်မှု ရှိပါသည်။ ထို့အပေါ်တွင် အိုးထောင်မှုနှင့် တိုက်ရိုက်ဆန်ခေါင်းနေသည့် ပေါက်ပေါက်တွင် ဖိနှိပ်ရှိသည့် ချောင်း (push rod) နှင့် နုန်းသည့် စပရင်ဖြင့် ဖိထားသည့် ပိုင်လော့ ပစ်စင် (pilot piston) တွင် ပိုင်လော့ ပေါက်ပေါက်မှ ဖိအားကို လက်ခံရန် ပိုင်လော့ ပေါက်ပေါက်ပေါ်သို့ လုပ်ဆောင်ပါသည်။ ပစ်စင်တွင် ရှိသည့် စပရင် အိမ်ထောင်တွင် စီးဆင်းမှု ထုတ်လွှတ်ရန် ပေါက်ပေါက် ရှိပါသည်။

ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်တာလဲ

ပိုင်းခြားထားသော စစ်ဆေးသည့် ဖွင့်ပေးသည့် ဗာလှူးသည် ပုံမှန်စစ်ဆေးသည့် ဗာလှူးကဲ့သို့ပင် အဝင်နှင့် အထွက်ကြားတွင် လွတ်လွတ်လျောလျော စီးဆင်းမှုကို ခွင့်ပြုပါသည်။ အထွက်မှ ဝင်ရောက်လိုသည့် စီးဆင်းမှုသည် ပေါ်ပေါ်ပေါ် (poppet) ကို အိုးထဲသို့ ဖိသို့မို့ပေးပြီး ဖောက်လေးကို ပိတ်ပေးပါသည်။ ပိုင်းခြားထားသော ဖိအားသည် ပိုင်းခြားထားသော ပစ်စင်ပေါ်တွင် လုံလောက်သည့် အားဖြင့် လုပ်ဆောင်ပါက ပစ်စင်သည် ရွှေ့လျားပြီး စစ်ဆေးသည့် ပေါ်ပေါ်ပေါ်ကို ဖိနှိပ်ကာ ၎င်း၏ အိုးမှ မောင်းထုတ်ပေးပါသည်။ ပိုင်းခြားထားသော ပစ်စင်ပေါ်တွင် အားသည် လုံလောက်သည့်အထိ အထွက်မှ အဝင်သို့ စီးဆင်းမှုကို ခွင့်ပြုပါသည်။

ပုံ ၈-၃ ပိုင်းခြားထားသော စစ်ဆေးသည့် ဖွင့်ပေးသည့် ဗာလှူး။ ပိုင်းခြားထားသော ဖိအားမရှိပါက ၎င်းသည် ပုံမှန်စစ်ဆေးသည့် ဗာလှူးအဖြစ် လုပ်ဆောင်ပါသည် (တစ်ဖက်သို့သာ လွတ်လွတ်လျောလျော စီးဆင်းမှု)။ ပိုင်းခြားထားသော ဖိအားကို အသုံးပြုလျှင် ပြောင်းပေါက်စီးဆင်းမှုကိုလည်း ခွင့်ပြုပါသည် — ဖောင်းပေါက်မှုကို ဖွင့်ပေးခြင်းအတွက်။

စီးကွင်းအသုံးချမှု

စိုက်ထားသည့် စစ်ဆေးသည့် ဖွင့်ပေးသည့် ဗာလှူးတစ်လုံးကို စိုက်လုံး၏ B-ပေါ်တ်မှ စီးဆင်းမှုကို ပိတ်ဆို့ရန် အသုံးပြုခြင်းဖြင့် စိုက်လုံး၏ အပ်စ်များ ထိရောက်စွာ အလုပ်လုပ်နေပါက၊ လိုင်းများ၊ စိုက်လုံးနှင့် စစ်ဆေးသည့် ဖွင့်ပေးသည့် ဗာလှူးတွင် ယိမ်းယိုမှုမရှိပါက ဖောင်းပေါက်ကို ချိတ်ဆောင်ထားနိုင်ပါသည်။ ဖောင်းပေါက်ကို အိုးသို့ ဆင်းစေရန်အတွက် A လိုင်းမှ ပိုင်းခြားထားသော ဖိအားကို ထိန်းချုပ်သည့် ပစ်စင်သို့ ထည့်ပေးပါသည်။

ပိုင်းခြားထားသော စစ်ဆေးရှာဖွေရေး ဗားလ်၏ စမ်းသပ်ခြင်းဖိအားကို ဟိုက်ဒရောလစ်စီလင်ဒါ၏ အလုပ်လုပ်သည့် လိုင်းမှ ယူပါသည်။ — လိုင်း A တွင် ဖိအားသည် လုံလောက်စွာမြင့်မှသာ စစ်ဆေးရှာဖွေရေး ဗားလ်သည် ဖွင့်ထားမည်ဖြစ်သည်။ ဝန်ကို မြှင့်တင်နေစဉ်တွင် ဆီသည် စစ်ဆေးရှာဖွေရေး ဗားလ်ကို လွယ်ကူစွာဖြတ်သွားနိုင်သည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် အလွတ်လွတ်လွတ် စီးဆေးသည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။

အချို့သောအခြေအနေများတွင် စီလင်ဒါ၏ ပစ်စတန် ရော်ဒ်နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော ဝန်များကို လှုပ်ရှားမှုမရှိစေရန် အိုးချုပ်ထားရန် လိုအပ်ပါသည်။ ထိုသို့သော အိုးချုပ်မှုကို ရရှိရန် စီလင်ဒါ၏ အလုပ်လုပ်သည့် လိုင်းတိုင်းတွင် ပိုင်းခြားထားသော စစ်ဆေးရှာဖွေရေး ဗားလ်ကို တပ်ဆင်နိုင်ပါသည်။ — ပိုင်းခြားထားသော စစ်ဆေးရှာဖွေရေး ဗားလ်များသည် စီလင်ဒါမှ ထွက်သော စီးဆေးမှုကို ပိတ်ဆို့ပေးပါသည်။ စီလင်ဒါ၏ အိုးချုပ်မှုများသည် ထိရောက်စွာ အလုပ်လုပ်နေပါသည်နှင့် မည်သည့်နေရာတွင်မှ ရေယိုစိမ်မှုမရှိပါက ဝန်ကို နေရာတွင် ထားနိုင်ပါသည်။

ဟိုက်ဒရောလစ် အားကောင်းသော သိုလှောင်ကိရိယာ

အက်ကျူမျူလေတာသည် ဟိုက်ဒရောလစ်ဖိအားကို သိမ်းဆောင်ထားပါသည်။ ဤဟိုက်ဒရောလစ်ဖိအားသည် အလုပ်လုပ်ရှိသည့် စွမ်းအင် (စီးဆေးမှုနှင့် ဖိအား) အဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်သော စွမ်းအင်အိုးဖ် ဖိအားဖြစ်သည်။

အက်ကျူမျူလေတာအမျိုးအစားများ

အက်ကျူမျူလေတာများကို ကြိုးစားမှုအလေးချိန်ဖြင့် အားပေးသည့် အမျိုးအစား၊ စပရင်အားဖြင့် အားပေးသည့် အမျိုးအစားနှင့် အရည်/ဂါစ်အမျိုးအစားဟု အမျိုးအစားခွဲနိုင်ပါသည်။ ဤအမျိုးအစားများသည် သိုလှောင်ထားသည့် အီလ်န်ဆီပေါ်တွင် အလုပ်လုပ်ရန် အားကို မည်သို့ထိန်းသိမ်းထားသည်ကို အခြေခံ၍ ကွဲပါသည်။

အလေးချိန်ဖြင့် အားပေးသည့် အက်ကျူမျူလေတာ

အလေးချိန်ဖြင့် အားပေးသည့် အက်ကျူမျူလေတာသည် ပစ္စည်းတစ်ခု၏ အလေးချိန်ကို ပစ်တွန် (သို့မဟုတ်) ပလန်ဂါပေါ်တွင် အားဖော်ပေးခြင်းဖြင့် သိုလှောင်ထားသည့် အီလ်န်ဆီပေါ်တွင် အလုပ်လုပ်ရန် အားကို ထိန်းသိမ်းပါသည်။ အလေးချိန်ဖြစ်စေမည့် ပစ္စည်းများကို သံ၊ ကွန်ကရစ် သို့မဟုတ် ရေအပ်ဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ အလေးချိန်ဖြင့် အားပေးသည့် အက်ကျူမျူလေတာများသည် ယေဘုယျအားဖေး အလွန်ကြီးမားပါသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဂါလန်ပေါင်း ရှုပ်ထွေးသည့် ပမာဏကို သိုလှောင်နိုင်ပါသည်။ ဤအက်ကျူမျူလေတာများကို ဟိုင်ဒရောလစ်စနစ်များ အများအပြားကို တစ်ပါတည်း စောင်းပေးရန်အတွက် အသုံးပြုပါသည်။ ထို့အပါင် ရိုလ်လင်းမီလ်များနှင့် စင်တာလ် ဟိုင်ဒရောလစ်စနစ်များတွင်လည်း အသုံးပြုပါသည်။

အလေးချိန်ဖြင့် အားပေးသည့် အက်ကျူမျူလေတာ၏ အကောင်းဆုံး အားသာချက်များထဲတွင် အီလ်န်ဆီကို သိုလှောင်ရာတွင် ဖိအားကို သိသိသာသာ တည်ငြိမ်စေနိုင်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အီလ်န်ဆီသည် ပုံသေဖြစ်စေ သို့မဟုတ် အနည်းငယ်သာ ကျန်ရှိစေ သိုလှောင်ထားသည့် ဖိအားသည် အများအားဖေး မှုန်းမှုမရှိပါ။ အက်ကျူမျူလေတာအတွင်းရှိ အီလ်န်ဆီပေါ်တွင် အားဖော်ပေးသည့် အားမှာ ကြိုးစားမှုအလေးချိန် (အလေးချိန်) ဖြစ်ပါသည်။ ထိုအားသည် အများအားဖေး မှုန်းမှုမရှိပါ။ အက်ကျူမျူလေတာအတွင်းရှိ အီလ်န်ဆီပမာဏ မည်မျှရှိသည်ကို မှီ၍ အားဖော်ပေးသည့် အားသည် အများအားဖေး မှုန်းမှုမရှိပါ။

ဂရက်ဝီတီ-လေးနက်မှုဖြင့် အားသွင်းထားသော အက်ကျူမျူလေတာများ၏ မလိုလားအပ်သော စရိုက်လက္ခဏာမှာ ရုတ်တရက် အားပေးမှု (shock) ဖြစ်ပေါ်စေခြင်းဖြစ်သည်။ ဂရက်ဝီတီ-လေးနက်မှုဖြင့် အားသွင်းထားသော အက်ကျူမျူလေတာကို အမြန်စီးဆင်းမှုအားဖြင့် အရှိန်မှုန်မှုန်ဖြင့် ရုတ်တရက် ရပ်တန့်လိုက်ပါက အလေးချိန်များသော အလေးချိန်၏ အိုင်နာရှား (inertia) ကြောင့် စနစ်အတွင်းတွင် ဖိအားမြင့်မားစွာ တက်ကြွလာနိုင်သည်။ ဤသို့သော ဖိအားမြင့်မားမှုသည် ပိုက်များနှင့် ပေါင်းစပ်မှုများတွင် ယိမ်းယိုမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပြီး သံမှုန်များ ပျက်စီးမှု (metal fatigue) ကို ဖြစ်ပေါ်စေကာ အစိတ်အပိုင်းများ အစောပိုင်းတွင် ပျက်စီးသွားစေနိုင်သည်။

ပုံ ၈-၆ ဂရက်ဝီတီ-လေးနက်မှုဖြင့် အားသွင်းထားသော အက်ကျူမျူလေတာ။ အလေးချိန်သည် ဆီပမုဏ်းအပေါ် မှီခိုမှုမရှိဘဲ ဖိအားကို အမြဲတမ်း ထိန်းပေးသည်။ သံမှုန်စက်ရုံများကဲ့သို့သော စက်မှုလုပ်ငန်းကြီးများတွင် အသုံးပြုသည်။

စပရင်-လေးနက်မှုဖြင့် အားသွင်းထားသော အက်ကျူမျူလေတာ

စပရင်တပ်ဆင်ထားသော အက်ကျူမျူလေတာသည် စပရင်ဖြင့် ပစ်စတန်ပေါ်တွင် အားပေးခြင်းဖြင့် သိုလှောင်ထားသော အီလ်န်ဆီးယ်ကို ဖိအားပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။ စပရင်တပ်ဆင်ထားသော အက်ကျူမျူလေတာများသည် အများအားဖြင့် ဂရာဗီတီအမျိုးအစားထက် သေးငယ်ပြီး ဂါလန်အနည်းငယ်သာ သိုလှောင်နိုင်သည်။ ထိုအက်ကျူမျူလေတာများသည် အများအားဖြင့် ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ်တစ်ခုတည်းကို အသုံးပြုပြီး အများအားဖြင့် အနိမ့်ဖိအားတွင် အလုပ်လုပ်သည်။ ဖိအားရှိသော အီလ်န်ဆီးယ်သည် စပရင်တပ်ဆင်ထားသော အက်ကျူမျူလေတာထဲသို့ ဝင်ရောက်လာသည့်အခါ သိုလှောင်ထားသော အီလ်န်ဆီးယ်ဖိအားသည် စပရင်ကို ဘယ်လောက်အထိ ဖိသိပ်ထားသည်ကို အခြေခံ၍ ဆုံးဖြတ်ပါသည်။ ပစ်စတန်သည် အပေါ်သို့ရွှေ့သွားပြီး စပရင်ကို ၁၀ လက်မ (၂၅.၄ စင်တီမီတာ) ဖိသိပ်လုပ်သည့်အခါ သိုလှောင်ထားသော ဖိအားသည် စပရင်ကို ၄ လက်မ (၁၀.၂ စင်တီမီတာ) ဖိသိပ်လုပ်သည့်အခါထက် ပိုမြင့်မှုရှိသည်။

စပရင်အိုင်းထဲတွင် ရေစိုမှုများ စုပုံမြောက်ခြင်းကို ကာကွယ်ရန်အတွက် စပရင်အိုင်းသည် ရေစိုမှုများကို စုပ်ထုတ်ရန်အတွက် စုပ်ထုတ်ပေါက်ပေါက်ရှိပါသည်။ စပရင်ဖြင့် လှုပ်ဆောင်သော အက်ကျူမျူလေတာများကို ရေစိုမှုများကို ရေကန်သို့ အပြင်ဘက်သို့ စုပ်ထုတ်ခြင်းများ မပြုလုပ်ရပါ။ အက်ကျူမျူလေတာများကို ရေကန်သို့ အပြင်ဘက်သို့ စုပ်ထုတ်ပါက ဆီသည် အိုင်စ်ဖောမ်ဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပါသည်။ စပရင်အိုင်း၏ စုပ်ထုတ်ပေါက်ပေါက်အဆုံးသည် ရေကန်အတွင်းရှိ ဆီအဆင့်အောက် (သို့မဟုတ်) အထက်တွင် ရှိသည်ဖြစ်စေကာင်း၊ အက်ကျူမျူလေတာသည် အလုပ်လုပ်နေစဉ် အမြဲတမ်း အိုင်စ်ဖောမ်ဖြစ်စေမည်ဖြစ်ပါသည်။ အက်ကျူမျူလေတာသည် အမြန်နှုန်းဖြင့် စီးဆင်းမှုကို ထုတ်လုပ်သည့်အခါ ပစ်စတန်အောက်ရှိ ဆီသည် ပစ်စတန်၏ လှုပ်ရှားမှုနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်မည့် အချိန်မရှိသောကြောင့် စပရင်အိုင်းအတွင်း အစိတ်အပိုင်းအောက်ခြေ အိုင်စ်ဖောမ်ဖြစ်လာပြီး ဆီမှ လေသည် ခွဲထွက်လာမည်ဖြစ်ပါသည်။ အက်ကျူမျူလေတာသည် ပြန်လည်အားသွင်းသည့်အခါ ပစ်စတန်သည် အထက်သို့ ရွှေ့လျားပြီး လေပါသော ဆီကို ရေကန်သို့ ပြန်လည်တွန်းပေးမည်ဖြစ်ပါသည်။ ရေကန်အတွင်း လေပုံစံများသည် မလိုလားအပ်သောအရာဖြစ်သောကြောင့် စပရင်ဖြင့် လှုပ်ဆောင်သော အက်ကျူမျူလေတာများသည် အများအားဖြင့် အပြင်ဘက်သို့ စုပ်ထုတ်ခြင်းများ မပြုလုပ်ပါသည်။

အပြင်ဘက်သို့ စပရင်အိုင်းကို စုပ်ထုတ်သည့် စပရင်ဖြင့် လှုပ်ဆောင်သော အက်ကျူမျူလေတာများတွင် ပစ်စတန်အပိုင်း၏ အပိုင်းအစိတ်များ ပျက်စီးသွားပါက ချက်ချင်း ဂရုစိုက်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ အချိန်မီ ပြင်ဆင်မှုများ မပြုလုပ်ပါက သန့်ရှင်းရေးအလုပ်များ လိုအပ်လာနိုင်ပါသည်။

ပုံ ၈-၇ စပရင်တပ်ဆင်ထားသော အက်ကျူမျူလေတာ။ ပစ်စတန်သည် အထက်သို့ရွေ့လျားလာသည်နှင့်အမျှ စပရင်အား — ထို့ကြောင့် သိုလှောင်ထားသောဖိအား — တိုးလာပါသည်။ သေးငယ်ပြီး အနိမ့်ဖိအားရှိသောစနစ်များတွင် အသုံးပြုပါသည်။

အရည်/ဂက်စ် အက်ကျူမျူလေတာ

အရည်/ဂက်စ် အက်ကျူမျူလေတာသည် စက်မှု ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ်များတွင် အများဆုံးအသုံးပြုသော အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ ဤအက်ကျူမျူလေတာသည် သိုလှောင်ထားသော အီန်အိုင်လ်ပေါ်တွင် အလုပ်လုပ်ရန် ဖိအားပေးထားသော ဂက်စ်ကို အသုံးပြုသည်။

အရည်/ဂက်စ် အက်ကျူမျူလေတာများကို ဂက်စ်နှင့် အီန်အိုင်လ်ကို ခွဲထားရန် အသုံးပြုသည့် ကိရိယာအလိုက် ပစ်စတန်အမျိုးအစား၊ ဒိုင်အာဖရမ်အမျိုးအစားနှင့် ဘလက်တာအမျိုးအစားဟု သုံးမျိုးခွဲထားသည်။

ပစ်စတန် အမျိုးအစား စုစုပေါင်းစနစ်

ပစ်စတွန်ပုံစံ အစုလိုက်အပြုံလိုက်ဟာ ဘားလီနဲ့ ပျော့ပြောင်းနိုင်တဲ့ ပစ်စတွန်နဲ့ ကြိုးပမ်းနိုင်စွမ်းရှိတဲ့ ပိတ်စကိတ်တွေပါတဲ့ ပစ်စတွန်တစ်ခုနဲ့ ပြုလုပ်ထားတာပါ။ ပစ်စတွန်ရဲ့ အပေါ်ပိုင်း နေရာဟာ ဖိအားပေး ဓာတ်ငွေ့နဲ့ ပြည့်နေတယ်။ ရေနံကို ဘားကွင်းထဲ ထည့်သွင်းတဲ့အခါ ဓာတ်ငွေ့ဟာ ဖိသိပ်ခံနေရပါတယ်။ ဆီကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထုတ်လိုက်တာနဲ့ ဓာတ်ငွေ့ဖိအား ကျဆင်းလာပါတယ်။ ဆီအားလုံး သွင်းပြီးတဲ့အခါ ပစ်စတွန်ဟာ ၎င်းရဲ့ မောင်းနှင်မှု အဆုံးကို ရောက်ပြီး အပေါက်ကို ပိတ်လိုက်ကာ ဓာတ်ငွေ့ကို အစုလိုက်အပြုံလိုက်အတွင်းမှာ ထိန်းထားတယ်။

အချပ်စည်းအစုလိုက်အပြုံလိုက်အစုလိုက်အပြုံလိုက်

Diaphragm type accumulator သည် သတ္တုခြမ်းနှစ်ခြမ်းကို အတူတူ ပိတ်ရင်း ပြုလုပ်ထားသော စက်လုံးဖြစ်သည်။ အတွင်းပိုင်း နေရာကို လူလုပ် ရာဘာ အကြားအပေါက်ဖြင့် ခွဲထားပြီး အပေါ်ပိုင်း အခန်းကို ဓာတ်ငွေ့ဖြင့် ပြည့်စေပါတယ်။ ဖိအားပေး ရေနံဟာ အခြားအခန်းထဲ ဝင်လာတဲ့အခါ ဓာတ်ငွေ့ဟာ ဖိအားပေးခံရတယ်။ ဆီအားလုံး သွင်းပြီးတာနဲ့ အပြင်ထွက်ပေါက်ကို diaphragm က ဖုံးပြီး ဓာတ်ငွေ့ကို အစုလိုက်ထဲမှာ ထိန်းထားတယ်။ diaphragm ကို အထူထက် ပိုမတွန်းထုတ်ဘူး။

အငွေ့ပြွန်ပုံစံ အစုလိုက်အပြုံလိုက်

ဘလက်ဒါအမျိုးအစား အက်ကျူမျူလေတာသည် သံမှုန်ပိုင်းအိုးနှင့် အတွင်းပိုင်းတွင် စင်သီတစ်ရေဇင်ပိုလီမာ ဘလက်ဒါဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဘလက်ဒါအတွင်းသို့ ဓာတ်ငွေကို ဖြည့်သွင်းထားသည်။ ဆီသည် အိုးအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသည့်အခါ ဘလက်ဒါအတွင်းရှိ ဓာတ်ငွေသည် ဖိအားဖေးသွင်းခံရပြီး ဆီသည် အိုးမှ ထွက်သွားသည်။ ဆီအားလုံးကုန်သုံးသွားပါက ဓာတ်ငွေဖိအားသည် ဘလက်ဒါကို ထွက်ပေါက်မှတဆင့် အားဖေးသွင်းရန် ကြိုးစားသော်လည်း ဘလက်ဒါသည် ထွက်ပေါက်တွင် တပ်ဆင်ထားသော အထိုးအမှုန်အပိုင်းနှင့် ထိတွေ့မှုရှိသည့်အခါ အိုးအတွင်းရှိ ဆီသည် အလိုအလျောက် ပိတ်မှုန်းထားသည်။

ပုံ ၈-၈ အရည်/ဓာတ်ငွေ အက်ကျူမျဴလေတာ သုံးမျိုး။ အားလုံးသည် ဟိုက်ဒရောလစ်စွမ်းအားကို သိုလှောင်ရန်အတွက် ဖိအားဖေးသွင်းထားသော နိုက်ထရိုဂျင်ကို အသုံးပြုကြသည်။ ပစ်စတွန်အမျိုးအစား (အထက်ပိုင်း)၊ ဒိုင်အဖရမ်အမျိုးအစား (အလယ်ပိုင်း) နှင့် ဘလက်ဒါအမျိုးအစား (အောက်ပိုင်း) တို့သည် ဓာတ်ငွေနှင့် ဆီကို အခြားနည်းလမ်းများဖြင့် ခွဲခြားထားသည်။

အက်ကျူမျူလေတာ စီးကွင်းအသုံးချမှုများ

အက်ကျူမျူလေတာများသည် ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ်များတွင် အောက်ပါလုပ်ဆောင်ချက်များကို ဆောင်ရွက်နိုင်သည် - စီးကွင်းကို ဖေးထားရန်၊ ဖိအားကို ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် တုန်ခါမှုကို စုပ်ယူရန်။

စီးကွင်းကို ဖေးထားရန်

စီးဆင်းမှုကို ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဟာ အစုလိုက်အတွက် အသုံးတစ်ခုပါ။ အားသွင်းထားတဲ့ အစုလိုက်ဟာ ရေအားလျှပ်စစ် စွမ်းအင် အရင်းအမြစ်ပါ။ စနစ်ဟာ ပန့်က ထောက်ပံ့ပေးနိုင်တာထက် ပိုများတဲ့ စီးဆင်းမှုကို လိုအပ်တဲ့အခါ အစုလိုက်အပြုံလိုက်မှာ သိုလှောင်ထားတဲ့ စွမ်းအင်ကို စနစ်စီးဆင်းမှုကို ထုတ်လုပ်ဖို့ သုံးနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ၊ စက်တစ်ခုဟာ ၎င်းရဲ့ အလုပ်ချိန်အတွင်း လက်တွေ့ အလုပ်လုပ်ချိန်ဟာ သိပ်ကို တိုတောင်းအောင် ပုံစံထုတ်ထားရင်၊ သေးငယ်တဲ့ အပူချိန်နဲ့ လောင်းပေးနိုင်တဲ့ ပန့်က အစုလိုက်ကို ခဏလောက် အားသွင်းပေးနိုင်ပါတယ်။ စက်အလုပ်လုပ်နေစဉ်မှာ ဦးတည်မှုဗို့အားက အလုပ်နေရာသို့ ပြောင်းသွားပြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက်က လိုအပ်သလို ဖိအားပေးဆီကို ချက်ချင်းထုတ်ပေးပါတယ်။ ဒီနည်းလမ်းက အစုလိုက်အပြုံလိုက်ကို အငယ်စားပန့်နဲ့ သုံးခြင်းဖြင့် အမြင့်ဆုံး စွမ်းအင်ကို သိုလှောင်ပေးခြင်းပါ။ တစ်နည်းပြောရရင် အတိုအတွင်းမှာ အကြီးစားပန့်/မော်တာရဲ့ ကြီးမားတဲ့ စီးဆင်းမှု/စွမ်းအင်ကို ပိုကြာတဲ့ ကာလအတွင်း ပျမ်းမျှအားဖြင့် သေးငယ်တဲ့ ပန့်

ဖိအားထိန်းသိမ်းခြင်း

ဖိအားကို ထိန်းသိမ်းဖို့ အစုလိုက်တွေကို သုံးနိုင်ပါတယ်။ ပန့်/မော်တာက စနစ်ရဲ့ အခြားအပိုင်းတွေကို စီးဆင်းမှု ထုတ်ပေးနေတဲ့အခါ အစုလိုက်အပြုံလိုက်က ပတ်လမ်းရဲ့ အပိုင်းတစ်ခုမှာ ဖိအားကို ထိန်းထားနိုင်တယ်။

စနစ်သည် ကလမ့်စီလင်ဒါ A ကို ပြန်လာစေရန် လိုအပ်သည့်အခါ ကလမ့်စီလင်ဒါ B သည် ဖိအားကို ထိန်းသောင်းထားရမည်။ ဒိုရေရှင်နယ် ဗာဗယ် A သည် ရွှေ့ပေးသည့်အခါ ဟိုက်ဒရောလစ် ပန်ပ်နှင့် A စီလင်ဒါ လိုင်းများတွင် ဖိအားသည် အလွန်မြန်စွာ ကျဆင်းသော်လည်း စီလင်ဒါ B သည် အက်ကူမျူလေတာဖြင့် ထိန်းသောင်းထားပါသည်။ အက်ကူမျူလေတာသည် စီလင်ဒါ B ၏ လိုင်းများတွင် ရှိသော ဖိအားဆုံးရှုံးမှုကို ဖြည့်ဆည်းပေးရန် လုံလောက်သော ဖိအားရှိသော အီလ် (oil) ကို အရင်ကပဲ သိမ်းဆည်းထားပါသည်။

အခြားတစ်မျှောင်းတွင် မီးဖိုနှင့် နီးသည့် အလုပ်လုပ်သော စီလင်ဒါသည် ပတ်ဝန်းကျင်အပူချိန်မြင့်မှုကြောင့် အီလ် (oil) သည် အပူကြောင့် ပေါ်ပေါ်လွင်လွင် ဖောငေးလာသည်။ အက်ကူမျူလေတာသည် အီလ် (oil) ၏ ပေါ်ပေါ်လွင်လွင် ဖောငေးလာသည့် ပမာဏကို စုပ်ယူပြီး ဖိအားကို သိသိသာသာ တည်ငြိမ်စေသည်။ အက်ကူမျူလေတာမရှိပါက လိုင်းများတွင် ဖိအားတက်လာမှုသည် ထိန်းချုပ်မှုမရှိဘဲ အစိတ်အပိုင်းများ၊ ပိုက်များ သို့မဟုတ် ချောင်းဆက်များ ပဲ့ပေါက်သွားစေနိုင်ပါသည်။

ပုံ ၈-၁၀ ဖိအားထိန်းသောင်းရန် အက်ကူမျူလေတာ။ (အထက်) ပန်ပ်သည် အခြားသော စီးကရိယတစ်ခုကို ဖောက်ထွင်းပေးနေစဉ် တစ်ခုသော စီးကရိယ အပိုင်းခွဲတွင် ဖိအားကို ထိန်းသောင်းပေးသည်။ (အောက်) အပူအရင်းများနီးရှိ အပူကြောင့် အီလ် (oil) ဖောငေးလာမှုကို စုပ်ယူသည်။

တုန်ခါမှုကို စုပ်ယူခြင်း

အရည်နှင့်အားသောက်စီးမှုများကို စနစ်၏ လှုပ်ခါမှုကို စုပ်ယူရန်အတွက်လည်း အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ်တွင် လှုပ်ခါမှုများကို စိုက်ထားသည့်စိုက်ခြင်း (cylinder) သို့မဟုတ် မော်တာနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည့် ဘောင်ခံအလေးချိန်၏ အချိန်ကြာမှု (inertia) ကြောင့်ဖြစ်စေသည်။ သို့မဟုတ် အရည်စီးဆင်းမှုကို ရုတ်ခြင်းဖျက်ပေးခြင်း (sudden flow cutoff) သို့မဟုတ် လမ်းကြောင်းပြောင်းလဲမှုအမြန်နှုန်း (rapid directional valve switching) ကြောင့် အရည်၏ အချိန်ကြာမှုမှ လှုပ်ခါမှုများဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါသည်။ စနစ်တွင် ထည့်သွင်းထားသည့် အရည်စုပ်ယူမှုအိုင်ဗ် (accumulator) သည် လှုပ်ခါမှုအပိုင်းတစ်ခုကို စုပ်ယူနိုင်ပြီး လှုပ်ခါမှုများကို စနစ်တစ်ခုလုံးသို့ ပ распространять မော်ပေးနိုင်ပါသည်။

အပြင်ပေါ်မှ ယန္တရားမှ အားများသည်လည်း ဟိုက်ဒရောလစ်လှုပ်ခါမှုများကို ဖော်ပေးနိုင်ပါသည်။ ပြန်လည်တုံ့ပြန်မှုအလေးချိန် (rebound tendency) ရှိသည့် ဟိုက်ဒရောလစ်စိုက်ခြင်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည့် ဘောင်ခံအလေးချိန်သည် စိုက်ခြင်းအတွင်းရှိ ပစ်စ်တန်ကို ပြန်လည်တွန်းပေးပြီး ဟိုက်ဒရောလစ်လှုပ်ခါမှုများကို ဖော်ပေးနိုင်ပါသည်။ စိုက်ခြင်းလိုင်းတွင် ထည့်သွင်းထားသည့် အရည်စုပ်ယူမှုအိုင်ဗ် (accumulator) သည် မှန်ကန်စွာ အားသောက်စီးမှုပေးထားပါက လှုပ်ခါမှုအကျိုးသက်ရောက်မှုကို လျော့နည်းစေနိုင်ပါသည်။ မှန်ကန်စွာ အားသောက်စီးမှုမှုပေးထားပါက အဖိအားများ အလွန်များပေါ်ပေါ်လာစေနိုင်ပါသည်။

အပူချိန်မှုန်းမှုနှင့် အပူချိန်မှုန်းမှုမှုနှင့် အပူချိန်မှုန်းမှုမှု

အရည်/ဂက်စ် အက်ကျူမျူလေတာများသည် ဆီဖိအားကိုသိုလှောင်ရန် ခြောက်သွေ့သော ဂက်စ်ကို အသုံးပြုသည်ဖြစ်ရာ ဂက်စ်၏ ဂုဏ်ရည်များသည် အက်ကျူမျူလေတာ၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို သက်ရောက်မှုရှိပါသည်။ အရည်/ဂက်စ် အက်ကျူမျူလေတာကို အားသွင်းသည့်အခါ ဂက်စ်သည် ဖိအားဖောင်းပေးခံရပြီး ၎င်း၏ အပူခါးမှုသည် မြင့်တက်လာပါသည်။ ဖိအားသည် တူညီနေသည့်အခါ ပူနေသော ဂက်စ်သည် အေးနေသော ဂက်စ်ထက် နေရာအားဖြင့် ပိုများစေပါသည်။

အပူခါးမှု တူညီသော လုပ်ဆောင်မှု (Isothermal process) သည် ဂက်စ်၏ အပူခါးမှုကို တူညီစေရန် ထိန်းသိမ်းထားသည့် အက်ကျူမျူလေတာ၏ လုပ်ဆောင်မှုအခြေအနေကို ဖော်ပြပါသည်။ အားသွင်းသည့်အခါ အပူခါးမှု တူညီသော လုပ်ဆောင်မှုသည် ဂက်စ်ကို ဖိအားဖောင်းပေးခြင်းအတွင်း ဖောင်းပေးမှုကြောင့် ထုတ်လုပ်လာသော အပူအားလုံးကို အပူလုပ်ဆောင်မှုဖြင့် အပူအားလုံးကို လုံးဝ ဖြန့်ကြောပေးနိုင်သည့် အမြန်နှုန်းဖြင့် ဖိအားဖောင်းပေးခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ အပူလုပ်ဆောင်မှုမှု လုပ်ဆောင်မှု (Adiabatic process) သည် ဂက်စ်၏ အပူခါးမှု ပြောင်းလဲမှုကို ဖော်ပြသည့် အက်ကျူမျူလေတာ၏ လုပ်ဆောင်မှုအခြေအနေဖြစ်ပါသည်။ အားသွင်းသည့်အခါ အပူလုပ်ဆောင်မှုမှု လုပ်ဆောင်မှုသည် ဂက်စ်ကို အလွန်မြန်မြန် ဖိအားဖောင်းပေးခြင်းဖြစ်ပြီး ဖောင်းပေးမှုကြောင့် ထုတ်လုပ်လာသော အပူအားလုံးကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။

အရည်/ဂက်စ် အက်ကျူမျူလေတာကို တူညီသော ဖိအားဖြင့် အားသွင်းထားသည့်အခါ အပူခါးမှု တူညီသော လုပ်ဆောင်မှုသည် အပူလုပ်ဆောင်မှုမှု လုပ်ဆောင်မှုထက် ဆီပမာဏ ပိုများစေပါသည်။

နံပါတ်ဖော်ပြချက် - ပစ်စတင် အက်ကျူမျူလေတာတစ်ခုသည် အစပိုင်းတွင် ဂါစ်ဖိအား ၅၀၀ psi (၃၄.၄၈ bar) နှင့် အပူခါးမှု ၇၀°F (၂၁°C) ရှိပါသည်။ အက်ဒီယာဘက်တစ် ဖြစ်စဉ်ဖြင့် (မြန်မြန်) ၁၀၀၀ psi (၆၈.၉၇ bar) အထိ အားဖေးသောအခါ အပူခါးမှုနှင့် ဖိအားတို့သည် တစ်ပါတ်တည်း တက်လာပါသည်။ ၁၀၀၀ psi (၆၈.၉၇ bar) တွင် ဆီသည် ဝင်ခြင်းကုန်ဆုံးပါသည်။ အပူခါးမှုသည် ၁၅၀°F (၆၅.၆°C) ဖြစ်ပြီး အက်ကျူမျူလေတာသည် ဆီ ၁၃၅ in³ (၂၂၁၅.၆၅ cm³) ကို သိမ်းဆီးထားပါသည်။ အစိတ်အပိုင်းအလုပ်လုပ်မှု (အေးမှု) ဖြင့် (နှေးနှေး) အားဖေးသောအခါ အပူခါးမှုသည် ၇၀°F (၂၁°C) တွင် အမြဲတမ်း တည်ငြိမ်စေပါသည်။ ၁၀၀၀ psi (၆၈.၉၇ bar) တွင် ဆီသည် ဝင်ခြင်းကုန်ဆုံးပါသည်။ အက်ကျူမျူလေတာသည် ဆီ ၁၅၀ in³ (၂၄၅၈.၅ cm³) ကို သိမ်းဆီးထားပါသည်။

ပုံ ၈-၁၂ - အစိတ်အပိုင်းအလုပ်လုပ်မှု (အေးမှု) နှင့် အက်ဒီယာဘက်တစ် အားဖေးခြင်း။ အလုပ်လုပ်မှု (အေးမှု) ဖြင့် (နှေးနှေး) အားဖေးခြင်းသည် အက်ဒီယာဘက်တစ် ဖြစ်စဉ်ဖြင့် (မြန်မြန်) အားဖေးခြင်းထက် အတုံးအနေဖော်အတွင်း အပူခါးမှုနိမ့်ပါးပြီး ဂါစ်သည် နေရာနည်းနေသောကြောင့် အတုံးအနေဖော်တွင် ဆီပိုမိုမှုတ်သိမ်းနိုင်ပါသည်။

အစိတ်အပိုင်းအလုပ်လုပ်မှု (အေးမှု) နှင့် အက်ဒီယာဘက်တစ် အသုံးပြုခြင်း

သုံးစွဲမှုအတွင်း ဆီထုတ်လုပ်ရာတွင် ဓာတ်ငွေသည် ချဲ့ထွက်ပြီး အအေးခံရသည်။ ဖိအားသည် မှန်သည့်အခါ အအေးခံရသော ဓာတ်ငွေသည် ပူနေသော ဓာတ်ငွေထက် နေရာနည်းနည်းသာ ယူမည်ဖြစ်သည်။ လက်တွေ့တွင် အက်ကူမျူလေတာ၏ အလုပ်လုပ်မှုသည် အများအားဖြင့် အပူမွေးမှုဖြစ်ပါသည် (isothermal မဟုတ်ပါ)။ အောက်ဖော်ပဲ့ပါ အပိုင်းများတွင် အဓိကအာရုံစိုက်ရမည့်အရာမှာ အက်ကူမျူလေတာသည် ဆီကို ဘယ်လောက်အထိ သိုလှောင်နိုင်သည် ဆိုသည့်အချက်မဟုတ်ဘဲ၊ ဖိအားသည် နိမ့်သောအဆင့်သို့ ကျဆင်းသည့်အထိ အက်ကူမျူလေတာမှ ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်သည့် ဆီပမာဏဖြစ်သည်။ ထိုပမာဏသည် အစောပိုင်းတွင် ဖိအားပေးထားမှု (precharge pressure) အပေါ် အများကြီးမှီခိုနေပါသည်။

အစောပိုင်းတွင် ဖိအားပေးထားမှု

အက်ကူမျူလေတာသည် ဆီအားလုံးကုန်သုံးပြီး အလုံးစီ အလွတ်ဖြစ်နေသည့်အခါ အရည်/ဓာတ်ငွေ အက်ကူမျူလေတာအတွင်းသို့ ဖိအားဖြင့် ထည့်သွင်းထားသည့် ဓာတ်ငွေဖိအားကို အစောပိုင်းတွင် ဖိအားပေးထားမှု (precharge pressure) ဟုခေါ်ပါသည်။ ထိုဖိအားသည် အက်ကူမျူလေတာ၏ အသုံးဝင်သော ပမာဏနှင့် တုန်ခါမှုကို စုပ်ယူနိုင်မှု (shock-absorbing performance) ကို အများကြီးအကျေးနေပါသည်။

အစောပိုင်းတွင် ဖိအားပေးထားမှု၏ အသုံးဝင်သော ပမာဏအပေါ် သက်ရောက်မှု

စနစ်အား စီးဆင်းမှုဖော်ပေးရန် သို့မဟုတ် ဖိအားကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် အသုံးပြုသည့် အရည်/ဂက်စ် အက်ကျူမျူလေတာများသည် အများအားဖေး အများဆုံးနှင့် အနည်းဆုံး အလုပ်လုပ်သည့် ဖိအားအကြားတွင် လုပ်ဆောင်ပါသည်။ အရည်ဖြင့် အပြည့်အဝ အားသွင်းထားသည့်အခါ အက်ကျူမျူလေတာသည် အများဆုံး အလုပ်လုပ်သည့် ဖိအားသို့ ရောက်ရှိပါသည်။ လိုအပ်သည့်အခါတွင် အလုပ်လုပ်သည့် ဖိအားသည် ကျဆင်းပြီး အက်ကျူမျူလေတာသည် အရည်ကို ထုတ်ပေးကာ အနည်းဆုံး ဖိအားအထိ ကျဆင်းသည်။ အက်ကျူမျူလေတာမှ အများဆုံးနှင့် အနည်းဆုံး အလုပ်လုပ်သည့် ဖိအားအကြားတွင် ထုတ်ပေးသည့် အရည်ပမုဏ်သည် အက်ကျူမျူလေတာ၏ အကောင်အကွင်း ပမုဏ်ဖြစ်သည်။

အစောပိုင်း ဖိအားသည် အက်ကျူမျူလေတာ၏ အကောင်အကွင်း ပမုဏ်ကို သက်ရောက်စေပါသည်။ ဥပမာ- စနစ်တွင် အသုံးပြုသည့် ၂၃၁ စက်လုံးလက်တော့ (၃,၇၈၆ စင်တီမီတာ³) အရည်/ဂက်စ် အက်ကျူမျူလေတာသည် စနစ်ဖိအား ၂,၀၀၀ psi (၁၃၇.၉ bar) အထိ အရည်ကို အားသွင်းရန် သေးငယ်သည့် ပန်ပါကို အသုံးပြုပါသည်။ စီးဆင်းမှုကို ပေးရန်အတွက် ဖိအားကို ၁,၅၀၀ psi (၁၀၃.၄ bar) အထိ ကျဆင်းစေပါသည်။ ရွေးချယ်ထားသည့် အစောပိုင်း ဖိအားသည် အက်ကျူမျူလေတာမှ စနစ်အား ပေးသည့် အရည်ပမုဏ်ကို ဆုံးဖြတ်ပေးပါသည်။

စွမ်းဆောင်ရည်ဇယားမှ ၂၃၁ လက်မ³ (၃,၇၈၆ စင်တီမီ³) စုပ်ချုပ်မှုအိုင်ဗွန် (accumulator) တစ်ခုသည် ၁၀၀ psi (၆.၈၉ bar) ဖိအားဖြင့် အရင်ဆုံးဖိသောအခါ ၁,၀၀၀ psi ဖိအားဖြင့် အပူချိန်မှုန်းမှုန်း (isothermal charge) ဖြင့် ၂၁၀ လက်မ³ (၃,၄၄၁.၉ စင်တီမီ³) သုံးစွဲနိုင်သည့် ဆီကို သိမ်းဆီးနိုင်သည် (အထက်နှစ်ခု = isothermal တန်ဖိုးများ)။ ၁,၅၀၀ psi (၁၀၃.၄ bar) ဖိအားတွင် ၂၀၂ လက်မ³ (၃,၃၁၀.၈ စင်တီမီ³) ကို သိမ်းဆီးနိုင်ပြီး ဖိအားနှစ်ခုကြားတွင် ၈ လက်မ³ (၁၃၁ စင်တီမီ³) ကို ထုတ်ပေးနိုင်သည်။ ဤအနိမ့်ဖိအားဖြင့် အရင်ဆုံးဖိသော accumulator သည် ဆီအများအပြားကို သိမ်းဆီးနိုင်သော်လည်း ထုတ်ပေးနိုင်သည့် ပမာဏမှာ အလွန်နည်းပါသည်။

အရင်ဆုံးဖိသောဖိအားကို ၁,၀၀၀ psi (၆၈.၉၆ bar) အထိ မြင့်တင်လျှင် accumulator သည် ၂,၀၀၀ psi (၁၃၇.၉ bar) တွင် ၉၃ လက်မ³ (၁,၅၂၄.၃ စင်တီမီ³) ကို သိမ်းဆီးနိုင်ပြီး ၁,၅၀၀ psi (၁၀၃.၄ bar) တွင် ၅၉.၅ လက်မ³ (၉၇၅ စင်တီမီ³) ကို သိမ်းဆီးနိုင်ပြီး ၃၃.၅ လက်မ³ (၅၉၄.၁ စင်တီမီ³) ကို ထုတ်ပေးနိုင်သည်။ အမြင့်ဖိအားဖြင့် အရင်ဆုံးဖိသော accumulator သည် ဆီအနည်းငယ်သာ သိမ်းဆီးနိုင်သော်လည်း ထုတ်ပေးနိုင်သည့် ပမာဏမှာ အလွန်များပါသည်။ ၁,၄၀၀ psi (၉၆.၆ bar) ဖိအားဖြင့် အရင်ဆုံးဖိသောအခါ သိမ်းဆီးထားသည့် ဆီပမာဏမှာ အနည်းဆုံးဖြစ်ပြီး ထုတ်ပေးနိုင်သည့် ဆီပမာဏမှာ အများဆုံးဖြစ်သည်။

ပုံ ၈-၁၃ အိုင်ဗွန် (accumulator) စွမ်းဆောင်ရည်ဇယား (၂၃၁ လက်မ³ စွမ်းရည်)။ အရင်ဆုံးဖိသောဖိအားမြင့်မှုသည် သတ်မှတ်ထားသည့် ဖိအားအကွာအဝေးအတွင်း တစ်ခါတည်းတွင် ပိုမိုများပြားသော ဆီကို ထုတ်ပေးနိုင်သော်လည်း စုစုပေါင်းဆီပမာဏမှာ နည်းပါသည်။ အရင်ဆုံးဖိသောဖိအားကို စုစုပေါင်းစွမ်းရည်မှမကျော်လွန်ဘဲ လိုအပ်သည့် အသုံးဝင်သော အိုင်ဗွန် (effective volume) အရ ရွေးချယ်ပါ။

အကောင်အထည်ဖော်သည့် အသုံးဝင်သော မြောက်နှုန်း ထုတ်လုပ်မှုကို ထိန်းချုပ်ခြင်း

အကောင်အထည်ဖော်သည့် အသုံးဝင်သော မြောက်နှုန်း ထုတ်လုပ်မှုကို စီးဆင်းမှုဖြင့် ထိန်းချုပ်ရမည်။ ဖိအားထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ထိန်းချုပ်ထားသော စီးဆင်းမှုကို ပြုပြင်ရန် လိုအပ်သည့် ရေစိမ်းမှုပေါ်တွင် အခြေခံ၍ သတ်မှတ်ပါသည်။ ဖိအားရှိသော ဆီကို ပေးပေးရန်အတွက် အသုံးပြုသည့် အကောင်အထည်ဖော်မှုများတွင် အောက်ခြေရှိ လမ်းကြောင်းပြောင်းလဲသည့် ဖိအားမှုန်းကို အသုံးပြုသည့်အခါ အကောင်အထည်ဖော်မှုများ၏ အကောင်အထည်ဖော်သည့် အသုံးဝင်သော မြောက်နှုန်း ထုတ်လုပ်မှုသည် အလွန်မြန်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤအကောင်အထည်ဖော်မှုများတွင် အများအားဖြင့် စီးဆင်းမှုထိန်းချုပ်မှု ဖိအားမှုန်းများနှင့် အန်တီ-ပါးစပ် စစ်ထုတ်မှု ဖိအားမှုန်းများကို ၎င်းတို့၏ ဝင်ပေါက်/ထွက်ပေါက်များတွင် တပ်ဆင်ထားသည်။

အရည်/ဓာတ်ငွေ အကောင်အထည်ဖော်မှုကို တုန်ခါမှုကို စုပ်ယူသည့် အရာအဖြစ် အသုံးပြုသည့်အခါ ၎င်း၏ အစေးသတ်မှတ်မှု (precharge) ကို စီးကွက်အတွင်းရှိ အများဆုံး အလုပ်လုပ်သည့် ဖိအားထက် အနည်းငယ်မျှ မြင့်မှုဖြင့် သတ်မှတ်လေ့ရှိသည် (ဖိအားကို ကာကွယ်ရေး ဖိအားမှုန်း၏ သတ်မှတ်ချက်ထက် အနည်းငယ်မျှ မြင့်မှုဖြင့် ၁၀၀ psi / ၆.၈၉၆ bar အထိ သတ်မှတ်သည်)။ အများဆုံး အလုပ်လုပ်သည့် ဖိအားကို ဖိအားကို ကာကွယ်ရေး ဖိအားမှုန်းဖြင့် သတ်မှတ်ထားပါက အစေးသတ်မှတ်မှုကို ဖိအားကို ကာကွယ်ရေး ဖိအားမှုန်း၏ သတ်မှတ်ချက်ထက် ၁၀၀ psi အထိ မြင့်မှုဖြင့် သတ်မှတ်နိုင်သည်။

တုန်ခါမှုကို စုပ်ယူခြင်းပေါ်တွင် အစေးသတ်မှတ်မှု၏ သက်ရောက်မှု

အရည်/ဂတ်စ် အက်ကျူမျုလေတာ၏ ကြိုတင်အချိန်သော ဖိအားသည် ၎င်း၏ တုန်ခါမှုကို စုပ်ယူနိုင်မှုကို သက်ရောက်စေသည်။ ဟိုင်ဒရောလစ်စနစ်တွင် စုပ်ယူမှုမှုန်းသည် စိုက်လစ် (cylinder) သို့မဟုတ် မော်တာပေါ်သို့ အပြင်ပိုင်းမှ ယန္တရားမှ ဖောက်သည့် အားများကြောင့် ဖိအားများ အလွန်မြန်မြန်တက်လာခြင်း (သို့မဟုတ်) ဟိုင်ဒရောလစ် ဗာဗယ် (valve) ကို အရှိန်မြင့်မြင့်ပိတ်လိုက်သည့်အခါ အရည်၏ အချိန်ကြာမှု (inertia) ကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။

အက်ကျူမျုလေတာသည် စုပ်ယူမှုဖိအားအောက်တွင် အရည်ကို ဖိသောအတိုင်း စုပ်ယူနိုင်ပါသည်။ အက်ကျူမျုလေတာပါဝင်သည့် လိုင်းသည် ဖိအားတစ်ခုအထက်တွင် ဖိသောအရည်အဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ပါသည်။ အက်ကျူမျုလေတာ၏ ကြိုတင်အချိန်သော ဖိအားသည် အလွန်နိမ့်ပါက စုပ်ယူမှုဖိအားရောက်လာမီ အရည်အနည်းငယ်ကို အရင်ပဲ သိမ်းဆီးထားပါသည်။ ထို့ကြောင့် စုပ်ယူနိုင်သည့် အရည်ပမာဏသည် ၄ လက်မ³ (၆၅.၆ စင်တီမီတာ³) သာ ဖြစ်ပါသည်။ ကြိုတင်အချိန်သော ဖိအားသည် ၂,၅၀၀ psi (၁၇၂.၄ bar) အထိ မြင့်ပါက — အလွန်မြင့်သည့်အတွက် — ၄ လက်မ³ အရည်ကို စုပ်ယူမီ ဖိအားသည် ၂,၈၀၀ psi (၁၉၃ bar) အထိ တက်လာပါသည်။ စုပ်ယူမှုဖိအားမှုန်းများအတွက် ကြိုတင်အချိန်သော ဖိအားသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

ကြိုတင်အချိန်သော ဖိအား ဆုံးရှုံးခြင်း

ဖလုဒ်/ဂက်စ် အက်ကျူမြူလေတာကို ဂက်စ်ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော အစောပိုင်း ဖိအားသို့ တစ်ကြိမ်သာ ဖြည့်သွင်းပါသည်။ ထို့ကြောင့် အစောပိုင်း ဖိအားကို အနန္တကြီး ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခြင်းမရှိပါ။ အက်ကျူမြူလေတာ အလုပ်လုပ်နေစဉ် ဖိအားမြင့်သော ဂက်စ်သည် ဂက်စ် ဗာလူဗ်မှတဆင့် ယိစ်ထွက်သွားနိုင်ပါသည်။ ဤသည်မှာ ဗာလူဗ် ပျက်စီးခြင်း (သို့) အလုပ်မကောင်းခြင်း (သို့) ဗာလူဗ် အမျက်ပေါ်တွင် အမျက်ချောင်း အမျက်ပေါ်သို့ မကောင်းစွာ ထိုးထည့်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဘလက်ဒါ နှင့် ဒိုင်အာဖရမ် အက်ကျူမြူလေတာများတွင် ဆီကုန်သုံးစဉ် ဂက်စ်ဖိအားသည် တဖြည်းဖြည်း ကျဆင်းသွားပါသည်။ ဤသည်မှာ အများအားဖြင့် အရှုပ်ထွေးသော အခြေအနေဖြစ်ပြီး စင်သေတ်ထုတ်လုပ်ထားသော ရောင်းရှေး ဒိုင်အာဖရမ် ပစ္စည်းများ ပျက်စီးသွားခြင်းကို ဖော်ပြပါသည်။ ပစ်စတွန် အက်ကျူမြူလေတာများတွင် ဆီကုန်သုံးစဉ် ဖိအားမြင့်သော ဂက်စ်သည် ပစ်စတွန် ဧရိယာမှ ပုံပေါ်နေသော စီးလ်များကို ဖြတ်ကုန်သွားနိုင်ပါသည်။ အစောပိုင်း ဖိအား တဖြည်းဖြည်း ဆုံးရှုံးခြင်းသည် ပစ်စတွန် အမျိုးအစား အက်ကျူမြူလေတာတွင် အနည်းငယ် ပုံပေါ်နေသော အစိတ်အပိုင်းများ ရှိနေကြောင်း ဖော်ပြပါသည်။

အစောပိုင်း ဖိအားကို စစ်ဆေးခြင်း

မှန်ကန်သော precharge ဖိအားသည် အရည်/ဓာတ်ငွေ့စုဆောင်းစက်၏ စွမ်းဆောင်ရည်အတွက် အရေးပါသည်၊ ထို့ကြောင့် ၎င်းကို ပုံမှန်စစ်ဆေးသင့်သည်။ အားသွင်းမှု ကြိုတင်ချိန်ညှိမှုအတွက် ဖိအားတိုင်းစက်ပါတဲ့ အားသွင်းကိရိယာ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီကိရိယာမှာ အဓိကအားဖြင့် အားသွင်းတဲ့ ချပ်၊ သွေးထွက်တဲ့ ဗို့အားနဲ့ ဖိအားတိုင်းစက် ပါဝင်ပါတယ်။

စစ်ဆေးရန် လုပ်ငန်းစဉ်: အစုလိုက်ဆီအားလုံးကို ထုတ်လွှတ်ပြီး ကာကွယ်ရေး အဖုံးကို (ပုံမှန်အားဖြင့် အပေါ်ဘက်ရှိ ဓာတ်ငွေ့ဗို့အားပေါ်တွင်) ဖယ်ရှားပါ။ chuck ကို အပြည့်အဝ ဆွဲထုတ်ထားပြီး သွေးထွက်ဗို့အားပိတ်ထားတာကို စစ်ဆေးပါ။ အားသွင်းတဲ့ chuck ကို ဓာတ်စုဓာတ်ငွေ့ဗို့အားနဲ့ ချိတ်ဆက်လိုက်ပါ chuck အတောင်ပံ အစက်ကို တင်းထားလိုက်ပါ ဓာတ်ငွေ့ဗို့အားနဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ ချိတ်ဆက်မှုကို သေချာအောင်လုပ်ပါ အစုလိုက်ဓာတ်ငွေ့ဗို့အားဗို့အားဗို့အားကို အပြည့်အဝဖိဖို့ chuck screw ထဲမှာ thread ကိုထည့်ပါ။ တိုင်းတာမှုဖိအားကိုဖတ်ပါ ဒါကအစုလိုက်ဓာတ်ငွေ့ precharge ဖိအားပါ။

ပရီချားဂ် မှန်ကန်ပါက၊ အက်ကူမျူလေတာ ဂါစ် ဗာလ်ဖ်ကို ပိတ်ရန် ချပ် ဟန်ဒယ်ကို အပြင်သို့ လည်းပါးပါး လှည့်ပါ။ ချားဂ်င်း ဒိုင်စိုင်းကို ဖိအားလျော့စေရန် ဘီးလ်ဗာလ်ဖ်ကို ဖွင့်ပါ။ ချပ် ဝင်းနတ်ကို ဖွင့်ပါ။ အက်ကူမျူလေတာမှ ဒိုင်စိုင်းကို ဖုံးထုတ်ပါ။ ဂါစ် ဗာလ်ဖ် ကားပ်ကို ပြန်လည်တပ်ဆင်ပါ။

ပရီချားဂ် ဖိအားသည် အလွန်များပါက အပိုဖိအားကို လွှတ်ပေးရန် ဘီလ်ဒ် ဗာလ်ဗ်ကို ဖွင့်ပါ။ ပရီချားဂ် ဖိအားကို တိုးမှုလိုအပ်ပါက ပထမဦးစွဲအားဖွင့်ထားသော အက်ကူမျူလေတာ ဓာတ်ငွေသိုလ် ဗာလ်ဗ်ကို ပိတ်ရန် ချပ် ဟန်ဒယ်ကို ဆွဲထုတ်ပါ။ ထို့နောက် ဖိအားလျော့စေရန် အားဖွင့်ထားသော ဘီလ်ဒ် ဗာလ်ဗ်ကို ဖွင့်ပါ။ ထို့နောက် ဘီလ်ဒ် ဗာလ်ဗ်ကို ပိတ်ပါ။ အားဖွင့်ရန် ကိရိယာကို နိုက်ထရိုဂျင် စိုက်လ်င်ဒါနှင့် ဆက်သွယ်ပါ။ ချပ် ဟန်ဒယ်ကို အတိုင်းအတာအတိုင်း လှည့်ပေးပါ။ ထိုသို့လုပ်ခြင်းဖြင့် အက်ကူမျူလေတာ ဓာတ်ငွေသိုလ် ဗာလ်ဗ်၏ အတွင်းပိုင်း ဗာလ်ဗ် ကို အပြည့်အဝ ဖိပေးပါမည်။ နိုက်ထရိုဂျင် စိုက်လ်င်ဒါ ဗာလ်ဗ်ကို ဖွင့်ပါ။ ထိုသို့လုပ်ခြင်းဖြင့် ဓာတ်ငွေသည် အက်ကူမျူလေတာထဲသို့ ဖြေးဖြေးချင်း ဝင်ရောက်လာမည်။ မိတ်တွေ့မှု မိတ်တွေ့ကို ဖိအား အတိုင်းအတာ အတိုင်း ပြသောအခါ ဓာတ်ငွေ ဗာလ်ဗ်ကို ပိတ်ပါ။ မိတ်တွေ့မှု မိတ်တွေ့ကို မှန်ကန်သော ပရီချားဂ် ဖိအားအတိုင်း ပြသောအခါ နိုက်ထရိုဂျင် စိုက်လ်င်ဒါ ဗာလ်ဗ်ကို ပိတ်ပါ။ ချပ် ဟန်ဒယ်ကို ဆွဲထုတ်ပါ။ ထိုသို့လုပ်ခြင်းဖြင့် အက်ကူမျူလေတာ ဓာတ်ငွေသိုလ် ဗာလ်ဗ်ကို ပိတ်ပါမည်။ ဘီလ်ဒ် ဗာလ်ဗ်ကို ဖွင့်ပါ။ ထို့နောက် ပေါ့လ်ခ် အားဖွင့်ရန် တွေ့ချောင်းနှင့် အားဖွင့်ရန် ကိရိယာကို ချိတ်ဆက်မှုမှ ဖုံးထားပါ။

ပုံ ၈-၁၅ အက်ကျူမျူလေတာ၏ ကြိုတင်အားသိုလှောင်မှုကို စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ချိန်ညှိခြင်း။ (အထက်) ပစ်စတန်အပိုင်းများ၏ အသုံးပြုမှုကြောင့် ပုံပေါ်လာသော အပိုင်းများသည် ကြိုတင်အားသိုလှောင်မှုကို ဖြေးဖြေးချင်း ဆုံးရှုံးစေပါသည်။ (အောက်) စံသတ်မှတ်ထားသော နိုက်ထရိုဂျင်အားဖြည့်သော ကိရိယာအစု — အမျှသုံးရန် အစဉ်အမျှ ခြောက်သော နိုက်ထရိုဂျင်ကိုသုံးပါ။ လေအားဖြင့် ဖိအားပေးထားသော လေကို အဘို့မှ မသုံးရပါ။

အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပတ်လမ်းတစ်ခုအတွင်းရှိ ဟိုက်ဒရိုလစ်ပမ်ပွန်ကို ဖြုတ်ခြင်း

အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဓာတ်အားသွင်းထားတဲ့ သာမန် ဟိုက်ဒရူးလစ် ပတ်လမ်းတစ်ခုမှာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဓာတ်အားသွင်းပြီး စနစ်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမှ အလုပ်လုပ်မနေတဲ့အခါမှာ ပန့်/မော်တာ စီးဆင်းမှုကို ဖြစ်နိုင်သမျှ အနိမ့်ဆုံး ဖိအားနဲ့ ရေကန်ထဲကို သယ်ထုတ်သင့်ပါတယ်။ ပြထားတဲ့ ပတ်လမ်းမှာ ကုန်ထုတ်ဖို့ စုပ်တံကို သုံးပါတယ်။ အစုလိုက်အပြုံလိုက်အားသွင်းပြီး စုပ်ယူမှု ဗားဗားကို ဖွင့်လိုက်တာနဲ့ စုပ်ယူမှု ဗားဗားက ဖွင့်ပြီး ရေကန်ဆီ ပန့်ထုတ်ပေးပါတယ်။

ပုံမှန်အားဖြင့် ဒီထုတ်လွှတ်မှုပုံစံဟာ စက္ကန့်အနည်းငယ်ပဲ ကြာနိုင်ပါတယ်၊ အကြောင်းက အတားအဆီးဗို့ရှင်ရဲ့ အောက်ဘက်မှာ အမြဲတမ်း ပြေလည်မှုတစ်ခုခုရှိလို့ပါ။ ဒီပြေလည်မှုကို စုစည်းစက်က လျော့ပေးရမယ် ဖိအားက တဖြည်းဖြည်းကျဆင်းလာမယ် စွန့်ပစ်ဗို့အားက တဖြည်းဖြည်းပိတ်သွားမယ်၊ ရေကန်ထဲကို ဝင်တဲ့ အပေါက်က ပိုသေးလာမယ်၊ စုစည်းစက်ရဲ့ ဖိအားက ဗို့အားဖွင့်တဲ့ အထက် ကျသွားတဲ့အထိပါ။ ဗို့အားပိတ်သွားတာနဲ့အတူ ပန့် (သို့) မော်တာဟာ အစုလိုက်ကို စွန့်ပစ်ဗို့အားသတ်မှတ်ချက်အထိ ပြန်သွင်းဖို့ စွမ်းအင်ပိုစုဖို့လိုပါတယ်။

အာကုမ်ရိတာကို ပြန်လည်ဖြည့်သွင်းရန်မှီအထိ ပန်ပ်/မော်တာကို အပြည့်အဝ အလုပ်မလုပ်အောင် လုပ်ရန်အတွက် ဖိအားခလုတ်ကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ စက်ထေးတွင် ဖိအားခလုတ်သည် အာကုမ်ရိတာ၏ ဖိအားကို ချိန်စိုက်ပြီး သတ်မှတ်ထားသော ဖိအားအမှတ်တွင် လျှပ်စစ် ခလုတ်ဖွင့်ချိန်စိုက်မှု အချက်ပေးမှုကို ပေးပါသည်။ ထိုလျှပ်စစ်အချက်ပေးမှုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ပိတ်ထားသော နေရာနှစ်ခုပါ ဆိုလီနွိုက်ဒ်ခလုတ်သို့ သွားပါသည်။ ဤဆိုလီနွိုက်ဒ်ခလုတ်သည် ပိုင်လော့အော်ပရေတ် လွတ်လပ်သော ဖိအားချိန်ညှိခလုတ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပါသည်။ အာကုမ်ရိတာသည် ဖိအားခလုတ်၏ သတ်မှတ်ဖိအားအထိ ဖြည့်သွင်းပြီးသောအခါ ရီလေးသည် ဆိုလီနွိုက်ဒ်ခလုတ်သို့ အလုပ်မလုပ်အောင် လုပ်ရန် အချက်ပေးမှုကို ပေးပါသည်။ ထိုအခါ လွတ်လပ်သော ဖိအားချိန်ညှိခလုတ်သည် ပန်ပ်/မော်တာ၏ စီးဆင်းမှုကို အိုင်းရီဇာဗွိုင်းသို့ လွတ်လပ်သော ဖိအားချိန်ညှိခလုတ်မှတ်တ်ဖြင့် လွှဲပေးပါသည်။

ပုံ ၈-၁၆ အာကုမ်ရိတာ အလုပ်မလုပ်အောင်လုပ်သော စက်ထေးများ။ (အထက်) ရိုးရှင်းသော ဒั်ပ် ခလုတ် — အာကုမ်ရိတာသည် သတ်မှတ်ဖိအားအထိ ရောက်သောအခါ တင်းခ်သို့ အလုပ်မလုပ်အောင်လုပ်သော်လည်း စက်ထေးသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပါသည်။ (အောက်) ပိုင်လော့အော်ပရေတ် လွတ်လပ်သော ဖိအားချိန်ညှိခလုတ်ပါသော ဖိအားခလုတ် — အလုပ်မလုပ်အောင်လုပ်မှုကို အပြည့်အဝ သေချာစေပါသည်။ ထို့အပါင် ဖိအားအကွက်ကို တိကျစွာ ထိန်းချုပ်ပေးပါသည်။

ကွဲပြားသောဖိအားအလုပ်မလုပ်အောင်လုပ်သော ခလုတ်

အက်ကျူမျူလေတာကို အားသွင်းပြီးနောက် ဖိအားချိန်ညှိမှု စက်ကို ဖိအားချိန်ညှိမှု နှင့် ဆိုလီနွိုက် ဖိအား ဖွင့်ခေါက်မှု စက်များဖြင့် အစားထိုး၍ ဖိအားလျှော့ချမှု စက်ကို ဖွင့်ပေးခြင်းဖြင့် ပန်ပ်မှု စက်/မော်တာကို ဖော်ထုတ်နိုင်ပါသည်။ ဖိအားချိန်ညှိမှု ဖော်ထုတ်မှု စက်သည် အက်ကျူမျူလေတာ အသုံးပုံအတွက် အထူးရည်ရွယ်၍ ဒီဇိုင်းပြုလုပ်ထားသော ဟိုက်ဒရောလစ် စက်ဖြစ်ပါသည်။ အမည်အတိုင်း ဖိအားချိန်ညှိမှု ဖော်ထုတ်မှု စက်သည် ဖိအားချိန်ညှိမှုကို အသုံးပြု၍ ပန်ပ်မှု စက်/မော်တာကို ဖော်ထုတ်ပါသည်။

ဆောက်လုပ်မှု

ဖိအားချိန်ညှိမှု ဖော်ထုတ်မှု စက်သည် ပိုင်းခြားထိန်းချုပ်သော ဖိအားလျှော့ချမှု စက်၊ စစ်ဆေးမှု စက်နှင့် ဖိအားချိန်ညှိမှု ပစ်တုန်းတွေကို စက်အမိုက်တစ်ခုတွင် ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ စက်အမိုက်တွင် ပိုတ်သုံးခု ပါဝင်ပါသည်။ ဖိအားပိုတ်၊ ပြန်လည်ပိုတ်နှင့် အက်ကျူမျူလေတာ ပိုတ်။

ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်တာလဲ

အတိုင်းအတာကွဲသော ဖိအား ဖွင့်လှစ်ခြင်း ဗာဗ် (differential-pressure unloading valve) အတွင်းတွင် စစ်ထုတ် ဗာဗ် (check valve) နှင့် ပိုင်းခြားထိန်းချုပ်သည့် ဖိအားလျော့ချရေး ဗာဗ် (pilot-operated relief valve) တို့သည် ပုံမှန်အားဖေးဖေးဖြင့် အလုပ်လုပ်ကြသည်။ ပန့် (pump) မှ ထုတ်လုပ်သည့် ဆီသည် စစ်ထုတ် ဗာဗ်မှတစ်ဆင့် အက်ကူမျူလေတာ (accumulator) သို့ ဖြည့်သွင်းနိုင်သည်။ အတိုင်းအတာကွဲသော ပစ်စတန် (differential piston) သည် ပိုင်းခြားထိန်းချုပ်သည့် ဖိအားလျော့ချရေး ဗာဗ် (pilot relief valve) ၏ စပူးလ် (spool) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်တွင် တပ်ဆင်ထားပြီး ၎င်း၏ ဘော် (bore) အတွင်း လွတ်လပ်စွာ ရွေ့လျားနိုင်သည်။ ပစ်စတန်၏ နှစ်ဖက်စလုံးသည် ဖိအားတူညီသည့် ဧရိယာများပေါ်တွင် ထိတ်တုံ့ပေးထားသည်။ အက်ကူမျူလေတာကို ဖြည့်သွင်းနေစဉ် ပစ်စတန်၏ နှစ်ဖက်စလုံးပေါ်တွင် ဖိအားသည် အလွန်နီးစပ်စွာ တူညီသည် (စစ်ထုတ် ဗာဗ်မှတစ်ဆင့် ဖိအားကျဆင်းမှုကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်း မရှိပါ)။ ထို့ကြောင့် ပစ်စတန်သည် ရွေ့လျားမည်မဟုတ်ပါ။ ပိုင်းခြားထိန်းချုပ်သည့် ဗာဗ် (pilot valve) ၏ စပူးလ်ပေါ်တွင် ဖိအားသည် လုံလောက်စွာ မြင့်မားလာသည့်အခါ ပိုင်းခြားထိန်းချုပ်သည့် စပူးလ်သည် ၎င်း၏ အိုင်ဒ် (seat) မှ ဖောက်ထုတ်ခံရသည်။ ယင်း ပိုင်းခြားထိန်းချုပ်သည့် ရွေ့လျားမှုသည် အဓိက ဗာဗ်၏ စပရင် အိုင်ဒ် (main valve spring cavity) အတွင်းရှိ ဖိအားကို ကန့်သတ်ပေးနိုင်သည်ဟု အရင်က သိရှိထားပါသည်။ အဓိက ဗာဗ်၏ စပရင် အိုင်ဒ်နှင့် အတိုင်းအတာကွဲသော ပစ်စတန်၏ တစ်ဖက်စုံသည် ဖိအားကို ကန့်သတ်ထားသည့်အတွက် ပစ်စတန်သည် ပိုင်းခြားထိန်းချုပ်သည့် ဗာဗ်စပူးလ်ကို ရွေ့လျားစေပြီး ပိုင်းခြားထိန်းချုပ်သည့် စပူးလ်ကို အိုင်ဒ်မှ လုံးဝဖောက်ထုတ်ပေးသည်။ ထိုအခါ အဓိက စပူးလ်၏ စပရင် အိုင်ဒ်ပေါ်ရှိ ထိန်းချုပ်ဖိအားသည် ဖြေလျော့သွားပြီး ဖိအားလျော့ချရေး ဗာဗ်သည် ဖွင့်လှစ်သွားကာ ပန့်/မော်တာ (pump/motor) သည် ဖွင့်လှစ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ စစ်ထုတ် ဗာဗ်သည် ထိုအခါ တစ်ပါတည်း ပိတ်သွားပြီး အက်ကူမျူလေတာထဲရှိ ဆီသည် ဖိအားလျော့ချရေး ဗာဗ်မှတစ်ဆင့် ထုတ်လုပ်ခြင်း မဖြစ်နိုင်တော့ပါ။

ဖိအားကို ထောက်ခံသည့် ခြားနားခြင်း ပစ်တွန်းဧရိယာသည် ပိုင်းခြားထိန်းသိမ်းရေး ဖိအား အနက်ရှိသည့် စပူးလ်ဧရိယာထက် ၁၅ ရှုံးသည်။ အား = ဖိအား × ဧရိယာ ဖြစ်သည့်အတွက် ပိုင်းခြားထိန်းသိမ်းရေး စပူးလ်ကို အစိတ်အပိုင်းမှ ဖောက်ထုတ်ထားရေးအတွက် အားသည် ပိုင်းခြားထိန်းသိမ်းရေး စပူးလ်ကို မောင်းထုတ်ရေးအတွက် အားထက် ၁၅ ရှုံးသည်။ ထို့ကြောင့် ပိုင်းခြားထိန်းသိမ်းရေး စပူးလ်ကို အစိတ်အပိုင်းသို့ ပြန်လည်တွေ့ဆုံစေရန် စပရင်သည် အခြားနေရာမှ ၁၅ ရှုံးသည့် အားကို ရရှိရမည် (သို့မဟုတ်) ပိုင်းခြားထိန်းသိမ်းရေး စပူးလ် ပြန်လည်တွေ့ဆုံနိုင်ရန် စနစ်ဖိအားသည် ၁၅ ရှုံးသည့် အချိန်အထိ ကျဆင်းရမည်။

ဤသည်မှာ အက်ကူမျူလေတာ အားဖြည့်ပေးပြီးနောက် ပိုင်းခြားဖိအား ဖွင့်လှစ်ခြင်း ဖိအားကို သတ်မှတ်ထားသည့် ဖိအား၏ ၁၅ ရှုံးသည့် အချိန်အထိ ပန်ပ်/မော်တာကို ဖိအားမှ လွတ်မောင်းထားရန် အာမခံပေးသည်။ ဥပမါ- ပိုင်းခြားထိန်းသိမ်းရေး ဖိအားကို ၁၀၀၀ psi (၆၉ bar) သတ်မှတ်ထားပါက ဖွင့်လှစ်ခြင်းသည် ၁၀၀၀ psi (၆၉ bar) မှ ၈၅၀ psi (၅၉ bar) အထိ ဖြစ်မည်။ ပိုင်းခြားထိန်းသိမ်းရေး ဖိအားကို ၂၀၀၀ psi (၁၃၈ bar) သတ်မှတ်ထားပါက ဖွင့်လှစ်ခြင်းသည် ၂၀၀၀ psi (၁၃၈ bar) မှ ၁၇၀၀ psi (၁၁၇ bar) အထိ ဖြစ်မည်။

ဟိုက်ဒရောလစ် စိုက်လစ် — အသေးစိတ် တည်ဆောက်မှုနှင့် လုပ်ဆောင်မှု

အသုံးပြုမှုအများအားဖြင့် ဟိုက်ဒရောလစ် အလုပ်စွမ်းအားဖြင့် အသုံးဝင်သော အလုပ်မှုစွမ်းအားကို ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် ဟိုက်ဒရောလစ် စွမ်းအားကို မက်ကေနိုကယ် စွမ်းအားသို့ ပြောင်းလဲရမည်။ ဟိုက်ဒရောလစ် စိုက်ချိုးများသည် ဟိုက်ဒရောလစ် စွမ်းအားကို မတ်မတ်ဖြင့် လှုပ်ရှားမှု မက်ကေနိုကယ် စွမ်းအားသို့ ပြောင်းလဲပေးပါသည်။

စိုက်လင်ဒာ တည်ဆောက်ပုံ

ဟိုက်ဒရောလစ် စိုက်ချိုးတစ်ခုသည် ဘာရယ် (barrel)၊ ပစ်စတန် ရောဒ်နှင့် ဆက်သွယ်ထားသော ပုံစံပြောင်းလဲနိုင်သော ပိတ်မိသော စက်ပစ္စည်းများပါရှိသော ရွေ့လျားနိုင်သော ပစ်စတန် တစ်ခုနှင့် အဆုံးနှစ်ခုရှိသော အဖုံးများဖွဲ့စည်းထားပါသည်။ အဆုံးအဖုံးများကို ဘာရယ်ပေါ်တွင် ချောင်းပေါက်ဖြင့် ချိတ်ဆက်ခြင်း၊ ဖလန်ဂ်ဖြင့် ချိတ်ဆက်ခြင်း၊ ဆွဲထုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အဆုံးများကို ဘာရယ်နှင့် ချိတ်ဆက်ခြင်းဖြင့် တပ်ဆင်နိုင်ပါသည်။ စက်မှုလုပ်ငန်းတွင် အသုံးများသော ဟိုက်ဒရောလစ် စိုက်ချိုးများတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ပိုက်ချိတ်ဆက်မှုများကို အသုံးပြုကြပါသည်။ ပစ်စတန် ရောဒ် ရှုပ်ထွေးမှုဖြစ်ပါက ပစ်စတန် ရောဒ် ပိတ်မိသော စက်ပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် ပုံစံပြောင်းလဲနိုင်သော လမ်းညွှန်မှု စက်ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုပါသည်။ ထိုစက်ပစ္စည်းများသည် ပစ်စတန် ရောဒ်ကို လမ်းညွှန်ပေးပါသည်။

ပစ်စတန် ရောဒ်ပါရှိသော အဆုံးကို "ရောဒ် အဆုံး" ဟုခေါ်ပါသည်။ ရောဒ်မပါသော အဆုံးကို "မှောင်သော အဆုံး" ဟုခေါ်ပါသည်။ ဝင်ပေါက်နှင့် ထွက်ပေါက်များကို ရောဒ်အဆုံး အဖုံးနှင့် မှောင်သောအဆုံး အဖုံးတွင် တပ်ဆင်ထားပါသည်။

အားထုတ်ပုံများ

စနစ်ကောင်းစွာ အလုပ်လုပ်နိုင်ရန်အတွက် ဟိုက်ဒရောလစ်စီလင်ဒါ၏ ပစ်စတန်နှင့် ပစ်စတန်ရောဒ် လမ်းညွှန်အပိုင်းများသည် ယုံကုံစိတ်ချရသော အပိုင်းအစများဖြင့် ပိတ်ထားရမည်။ ဟိုက်ဒရောလစ်စီလင်ဒါပစ်စတန်များတွင် အသုံးများသော အပိုင်းအစများမှာ လစ်ပ်အပိုင်းအစများ၊ သံမဏိပစ်စတန်စီးရင်းများ သို့မဟုတ် တစ်ခုသို့မဟုတ် နှစ်ခုလုံး လမ်းကြောင်းအတိုင်း အပိုင်းအစများ ဖြစ်သည်။ အပိုင်းအစများနှင့် အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်းများကို အလုပ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် အရည်နှင့် အလုပ်လုပ်သည့် အခြေအနေများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိမှုကို အတည်ပြုရမည်။

ပစ်စတန်ရောဒ် မှုန်းမှုန်းအပိုင်းအစများသည် ပစ်စတန်ရောဒ်အတွက် ထိရောက်သော အပိုင်းအစများဖြစ်ပြီး အတွင်းဘက် လစ်ပ်ပုံစံ အပိုင်းအစများပါဝင်သည့် အဓေကအပိုင်းအစ၊ လုပ်ဆောင်နေစဉ် ပစ်စတန်ရောဒ်များ၏ မျက်နှာပုံကို အမြဲတမ်း ထိတွေ့နေသည့် ဝိုင်ပါ (wiper) နှင့် ပစ်စတန်ရောဒ်များ၏ မျက်နှာပုံမှ အလုပ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ဆီကို ဖယ်ရှားပေးသည့် အပိုင်းအစများ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဒုတိယအဆင့် ဖုန်ဖိတ်အပိုင်းအစသည် အဓေကအပိုင်းအစမှ ကျန်ရစ်သည့် ဆီကို စုဆောင်းပေးပြီး ပစ်စတန်ရောဒ် ပုံသော်သည့်အခါ ပစ်စတန်ရောဒ်များ၏ မျက်နှာပုံတွင် ကပ်နေသည့် အညစ်အကှေးများကို သုတ်သင်ပေးသည်။

အပိုင်းအစများ အိုင်းအိုင်းအိုင်း

အထက်တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း အဓိကအပိုင်းနှင့် ဖုန်ကာအပိုင်းကြားရှိ အိုင်းလ်များသည် ပြန်လည်ချိတ်ဆက်မှုအဆင့်တွင် စိုက်ထားသော စိုက်ချောင်းအတွင်းသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်နိုင်ပါသည် — ဤသည်မှာ ပုံမှန်ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် စိုက်ချောင်း၏ အလျားသည် အထူးသဖြင့် ရှည်လျားပါက (၁၀ ပေ / ၃.၀၅ မီတာ သို့မဟုတ် ထိုထက်ပိုများပါက) အပိုင်းများအကြားတွင် စုစည်းနေသော အိုင်းလ်ပမာဏသည် ပုံစံပေါ်လေးမှုအပိုင်း၏ စွမ်းရည်ကို ကျော်လွန်သွားနိုင်ပါသည်။ ဤအခြေအနေတွင် အပိုင်းများအကြားတွင် အိုင်းလ်ပမာဏ အလွန်များပါက ပုံစံပေါ်လေးမှုအပိုင်း၏ အပိုင်းအကြားတွင် အပြင်ဘက်မှ ရေစီးထွက်ရေး ချိတ်ဆက်မှုကို ထည့်သွင်းပေးရပါမည်။

ပုံ ၈-၁၈ စိုက်ထားသော စိုက်လီန်ဒါ၏ တည်ဆောက်မှုအသေးစိတ်။ ရောဒ်အဆုံးခေါင်းဖုံးတွင် ပစ်စတန်ရောဒ်အပိုင်းအစု ပိုက်ကွင်းပါဝင်ပါသည်။ ရှည်လျားသော စိုက်လီန်ဒါများအတွက် အဆိပ်တုံးမှ ဆီများကို စုပ်ထုတ်ရန် အပိုအိုင်လ်စုပ်ထုတ်ပေါက်ကွဲမှုကို ထည့်သွင်းပေးထားပါသည်။

ဟိုက်ဒရောလစ် တုန်ခါမှု

ဟိုက်ဒရောလစ်စွမ်းအားဖြင့် စိုက်လီန်ဒါ၏ ပစ်စတန်ကို အဆုံးသို့ရောက်အောင် မောင်းနှင်သည့်အခါ (စိုက်လီန်ဒါ၏ အသုံးပြုမှုအဆုံးသို့ရောက်သည့်အခါ) ဆီ၏ အချိန်ကြာမှုကြောင့် တုန်ခါမှုဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။ ထိုတုန်ခါမှုကို ဟိုက်ဒရောလစ်တုန်ခါမှုဟု ခေါ်ကြပါသည်။ ထိုစွမ်းအားသည် လုံလောက်စွာများပါက ထိုတုန်ခါမှုကြောင့် ဟိုက်ဒရောလစ်စိုက်လီန်ဒါများ ပျက်စီးသွားနိုင်ပါသည်။

ချောမှုပေးသော ကိရိယာ

ဟိုင်ဒရောလစ်စီလင်ဒါများကို အလွန်အမင့်သော တုန်ခါမှုများမှ ကာကွယ်ရန်အတွက် ကပ်စ်ခ်နင့်ဖူးန်က်ရှင်များကို တပ်ဆင်နိုင်ပါသည်။ ကပ်စ်ခ်နင့်ဖူးန်က်ရှင်များသည် စီလင်ဒါပစ်စတန်ကို လှုပ်ရှားမှုအဆုံးတွင် နှေးကွေးစေနိုင်ပါသည်။ ကပ်စ်ခ်နင့်ဖူးန်က်ရှင်များကို ဟိုင်ဒရောလစ်စီလင်ဒါ၏ တစ်ဖက်သို့မဟုတ် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် တပ်ဆင်နိုင်ပါသည်။

ကပ်စ်ခ်နင့်ဖူးန်က်ရှင်၏ တည်ဆောက်ပုံ

ကပ်စ်ခ်နင့်ဖူးန်က်ရှင်သည် ပစ်စတန်၏ အမှောင်ဖက်တွင် တပ်ဆင်ထားသော စီးဆင်းမှုထိန်းချုပ်သော မှီလ်အပ်စ်နှင့် ကပ်စ်ခ်နင့်စပေးယာ၊ ပစ်စတန်ရောဒ်ပေါ်တွင် တပ်ဆင်ထားသော ကပ်စ်ခ်နင့်စလေးဖ်များဖွဲ့စည်းထားပါသည်။ ဤကိရိယာများသည် အဆုံးတွင် ပလပ်များအဖြစ် အလုပ်လုပ်ပါသည်။

ကပ်စ်ခ်နင့်ဖူးန်က်ရှင် အလုပ်လုပ်ပုံ

ဟိုက်ဒရောလစ်စီလင်ဒါ၏ ပစ်စတန်သည် စတိုက်အဆုံးသို့ ချဉ်းကပ်လာသည့်အခါ ကပ်စပီယာ (cushion spear) သို့မဟုတ် ကပ်စလေးဖ် (cushion sleeve) သည် ပုံမှန်သော ဆီထွက်ပေါက်ကို ပိတ်ပင်လေ့ရှိသည်။ ထိုအခါ ဆီသည် နီဒယ်ဖဲလ် (needle valve) တစ်ခုတည်းမှသာ စီးဆင်းရပါသည်။ ဖော်ပေးထားသော ဖော်ထုတ်ဖဲလ် (relief valve) အတိုင်း ဖိအားရှိသော ဆီ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသည် နီဒယ်ဖဲလ်မှတစ်ဆင့် ထွက်ပေါက်သို့ စီးဆင်းသွားသည်။ နီဒယ်ဖဲလ်မှ စီးဆင်းသော ကျန်ရှိသော ဆီစီးဆင်းမှုပမာဏသည် စီလင်ဒါ၏ နှေးကွေးမှုနှုန်းကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည်။ နီဒယ်ဖဲလ်ကို ညှိခြင်းဖြင့် ပစ်စတန်၏ နှေးကွေးမှုနှုန်းကို ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။ ပြန်လည်သွားရောက်သော စတိုက်အတွင်းတွင် စီးဆင်းမှုသည် နီဒယ်ဖဲလ်ကို ကျော်လွန်ရန် တစ်ခုတည်းသော စေက်ဖဲလ် (check valve) (ပုံတွင် မပြထားပါ) မှတစ်ဆင့် စီလင်ဒါထဲသို့ ဝင်ရောက်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ပြန်လည်သွားရောက်မှုအမြန်နှုန်းသည် မပြောင်းလဲပါ။

စတိုက်ညှိခြင်း

တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဟိုက်ဒရောလစ်စီလင်ဒါ၏ စတိုက်အရှည်ကို အပြင်ပိုင်းထိန်းချုပ်မှုဖြင့် ကန့်သတ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ စီလင်ဒါ၏ ဘာရယ်ပေါ်တွင် ဝင်ရောက်နေသည့် သို့မဟုတ် ထုတ်ထုတ်နေသည့် စတော့ပ်စကူး (stop screw) တစ်ခုကို တပ်ဆင်ခြင်းဖြင့် စတိုက်အရှည်ကို ကြိုတင်ညှိနိုင်ပါသည်။ စတိုက်ညှိခြင်းအမျိုးအစား မည်သည့်အမျိုးအစားပင် ဖြစ်စေ အောက်ပါလိုအပ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိမရှိ စမ်းသပ်စစ်ဆေးရပါမည်။ ထိုလိုအပ်ချက်များမှာ ရပ်တန့်အား၊ တိုက်မိမှု၊ ထိခိုက်မှုနှင့် အရွယ်အစားဆိုင်ရာ အကျိုးသက်ရောက်မှုများ ဖြစ်သည်။

ပုံ ၈-၁၉ စိုက်ထားသော စိုက်ချောင်းများ၊ လှုပ်ရှားမှုအကွာအဝေးညှိခြင်းအိုင်တမ်များ၊ တပ်ဆင်မှုပုံစံများနှင့် ဘောင်ချာများ။ စိုက်ချောင်းများကို လှုပ်ရှားမှုအကွာအဝေး၏ အဆုံးတွင် ကာကွယ်ပေးသည့် စိုက်ချောင်းများဖြစ်ပြီး တပ်ဆင်မှုပုံစံသည် စိုက်ချောင်းများကို ဘောင်ချာများကို မည်သို့အကောင်းဆုံး ကိုင်တွယ်နိုင်မည်ကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည်။

ဟိုက်ဒရောလစ်စိုက်ချောင်းများ၏ တပ်ဆင်မှုပုံစံများ

ဟိုက်ဒရောလစ်စိုက်ချောင်းများတွင် ဖလန်ဂ်များ၊ ထရန်နီယန်များ၊ ဘေးဘက်လပ်များ၊ အလယ်မျဉ်းချောင်းများ၊ နှစ်ချောင်းလပ်များ၊ တိုင်များနှင့် အဆက်များ စသည့် တပ်ဆင်မှုပုံစံများစွာရှိသည်။ အလယ်လပ်များဖြင့် တပ်ဆင်ခြင်း (center-lug mounts) သို့မဟုတ် အဆက်များဖြင့် တပ်ဆင်ခြင်း (weld mounts) သည် စိုက်ချောင်း၏ လုပ်ဆောင်မှုအတွင် အနည်းဆုံး အများကြီးမှီမှုမှု (misalignment) ကို ဖော်ပေးသည့် အလွန်ကောင်းမွန်သော ဒီဇိုင်းဖြစ်သည်။

ယန္တရားမှုလှုပ်ရှားမှု

ဟိုက်ဒရောလစ်စိုက်ချောင်းများသည် ဟိုက်ဒရောလစ်စွမ်းအင်ကို တိမ်းမှုမှုမှု (straight-line) သို့မဟုတ် လိုင်နီယာ ယန္တရားမှုလှုပ်ရှားမှုသို့ ပေါင်းစပ်ပေးနိုင်သည်။ သို့သော် ယန္တရားမှုဆက်သွယ်မှုများကို ရွေးချယ်မှုအရ စိုက်ချောင်းများသည် ယန္တရားမှုလှုပ်ရှားမှုအမျိုးမျိုးကိုလည်း ပေးနိုင်သည်။

ဘောင်ချာများ

ဟိုက်ဒရောလစ်စိုက်ချောင်းများသည် အသုံးပုံအမျိုးမျိုးတွင် ဘောင်ချာအမျိုးမျိုးကို ရွှေ့ပေးနိုင်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ပစ်တန်ရောဒ်ဖြင့် တွန်းပေးသည့် ဘောင်ချာများကို တွန်းပေးသည့် ဘောင်ချာများ (push loads) ဟုခေါ်ပြီး ပစ်တန်ရောဒ်ဖြင့် ဆွဲသည့် ဘောင်ချာများကို ဆွဲသည့် ဘောင်ချာများ (pull loads) ဟုခေါ်သည်။

စတော့ပ် တူးဘ်

စတော့ပ် တျူဘ်သည် ပစ်စတန်ရောဒ်ပေါ်တွင် တပ်ဆင်ထားသော အမှုန်မှုန်ခိုင်မာသော သံလုံးဖြစ်သည်။ အလျားလျောက် စိုက်ထောင်ထားသော စိုက်လီန်ဒာတွင် ပစ်စတန်ရောဒ်ကို အပြည့်အဝ ဆွဲထုတ်လိုက်သည့်အခါ စတော့ပ် တျူဘ်သည် ပစ်စတန်နှင့် ဂိုင်းဒ်စလေးဖ်ကို အကွာအဝေးတစ်ခုဖြင့် ခွဲထုတ်ပေးသည်။ ပစ်စတန်ရောဒ် ဂိုင်းဒ်စလေးသည် စိုက်လီန်ဒာအလုပ်လုပ်နေစဉ် ပစ်စတန်ရောဒ်ကို ထောက်ကူပေးသော ဘောင်လေးဖြစ်ပြီး အထောက်အပံ့ပေးရန် သတ်မှတ်ထားသော အလေးချိန်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသည်။ ပစ်စတန်ရောဒ် ဂိုင်းဒ်စလေးသည် ရှာဖ်အဖြစ်သာမက ပစ်စတန်ရောဒ်အတွက် အလေးချိန်ခံရသည့် အမှတ်လည်း ဖြစ်သည်။ အလျားလျောက် စိုက်လီန်ဒာများကို အလေးချိန်များနှင့် ဆက်သွယ်ထားပါက မှုန်းမှုန်းခိုင်မာသော ဂိုင်းဒ်များမပါသည့် ပစ်စတန်ရောဒ်သည် အပြည့်အဝ ဆွဲထုတ်လိုက်သည့်အခါ အောက်သို့ ကောက်ချိုးသွားတတ်ပြီး ဂိုင်းဒ်စလေးတွင် ကွေးသွားမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေကာ ပစ်စတန်ရောဒ် ဂိုင်းဒ်စလေးကို ပျက်စီးစေသည့် ဘေးဘက်အလေးချိန်များကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

စတော့ပ် တျူဘ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်မှာ ပစ်စတန်ရောဒ်ကို အပြည့်အဝ ဆွဲထုတ်လိုက်သည့်အခါ ပစ်စတန်နှင့် ဂိုင်းဒ်စလေးကို အကွာအဝေးတစ်ခုဖြင့် ခွဲထုတ်ပေးခြင်းဖြစ်ပြီး ပစ်စတန်ရောဒ် ဂိုင်းဒ်စလေးပေါ်တွင် အလေးချိန်ကို လျော့နည်းစေသည်။

စိုက်လီန်ဒာအများအပြား

ဟိုက်ဒရောလစ် စိုက်လီန်ဒာများသည် အများအပြားရှိပါသည်။ အောက်တွင် အသုံးများသော စိုက်လီန်ဒာအများအပြားကို ဖော်ပြထားပါသည်။ ဤစိုက်လီန်ဒာများကို နောင်အခါ သင်ခန်းစာများတွင် အသုံးပြုမည့် အသုံးဝင်သော စိုက်လီန်ဒာများတွင်လည်း တွေ့ရပါမည်။

• တန်းတစ်ခုသော စိုက်ထားသော စီလင်ဒါ - စီလင်ဒါတွင် အဆုံးတစ်ဖက်မှသာ ပစ္စတန် ရောဒ် ထွက်လာသည်။
• တန်းနှစ်ခုသော စိုက်ထားသော စီလင်ဒါ - စီလင်ဒါတွင် ပစ္စတန်တစ်လုံးနှင့် အဆုံးနှစ်ဖက်မှ ထွက်လာသော ပစ္စတန် ရောဒ် တစ်ခု ပါဝင်သည်။
• နှစ်ဖက် လုပ်ဆောင်သော စီလင်ဒါ - ဤအမျိုးအစားတွင် ဟိုက်ဒရောလစ် ဖိအားသည် စီလင်ဒါ ပစ္စတန်၏ နှစ်ဖက်စလုံးပေါ်သို့ အလှည့်ကျ လုပ်ဆောင်ပြီး ပစ္စတန် ရောဒ် ထွက်လာခြင်းနှင့် ပြန်သိမ်းခြင်းကို ဖော်ပေးသည်။
• တယ်လီစိုက်ပင် စီလင်ဒါ - စီလင်ဒါ ဘယ်ရယ်တွင် တယ်လီစိုက်ပင် အပိုင်းများ အများအပြား ပါဝင်ပြီး အတိုသော ပြန်သိမ်းထားသော အရှည်မှ အရှည်ကြီးသော လှုပ်ရှားမှုကို ပေးစေနိုင်သည်။
• တန်းတွဲ စီလင်ဒါ - စီလင်ဒါသည် အများအားဖော်ပ်သော စီလင်ဒါ နှစ်လုံး (သို့မဟုတ်) ထိုထက်ပိုများပါဝင်ပြီး ပစ္စတန် ရောဒ်များကို တစ်ခုတည်းသော ပစ္စတန် ရောဒ်အဖြစ် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ စီလင်ဒါများကြားတွင် ပစ္စတန် ရောဒ် ပိုက်ကွန်များကို တပ်ဆင်ထားပြီး စီလင်ဒါတစ်ခုချင်းစီကို နှစ်ဖက် လုပ်ဆောင်သော အမျိုးအစားအဖြစ် အလုပ်လုပ်စေနိုင်သည်။
• ဒူပလက်စ် စီလင်ဒါ - စီလင်ဒါသည် ဘယ်ရယ် နှစ်ခု (သို့မဟုတ်) ထိုထက်ပိုများပါဝင်ပြီး စီလင်ဒါတစ်ခုချင်းစီကို နှစ်ဖက် လုပ်ဆောင်သော အမျိုးအစားအဖြစ် အလုပ်လုပ်စေနိုင်သည်။

ပုံ ၈-၂၀ ဟိုက်ဒရောလစ်စီလင်ဒါအမျိုးအစားများ။ အမျိုးအစားတစ်ခုစီသည် အထူးသဖြင့် အသုံးပြုမှုအတွက် သင့်တော်ပါသည်။ ဥပမါ- ကြောင်းတိုသောနေရာတွင် အလျားများသော လှုပ်ရှားမှုအတွက် တဲလီစိုပစ် (telescoping) စီလင်ဒါ၊ အလေးချိန်များသော အားကို အလေးချိန်နည်းသော စီလင်ဒါအတွင်း အသုံးပြုရန်အတွက် တန်ဒမ် (tandem) စီလင်ဒါ၊ နှစ်ဘက်လုံးတွင် အားနှင့် အမြန်နှုန်းတူညီစေရန်အတွက် ဒေါ်ဘယ်လ်-ရော့ (double-rod) စီလင်ဒါ။

နှစ်ဘက်လုံးအသုံးပြုသော တစ်ချောင်းသော စီလင်ဒါအလုပ်လုပ်ပုံ

စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးများသော စီလင်ဒါအမျိုးအစားမှာ နှစ်ဘက်လုံးအသုံးပြုသော တစ်ချောင်းသော စီလင်ဒါဖြစ်ပါသည်။ ဤအမျိုးအစားအတွက် အရေးကြီးသော စဉ်းစားရမည့်အချက်များမှာ ခွင့်ပေးထားသော gpm နှင့် psi တန်ဖိုးများ၊ အလုပ်လုပ်နေသော စက်မှုအားနှင့် ပစ္စတန်ရော့ (piston rod) ၏ လှုပ်ရှားမှုဖြစ်ပါသည်။

ပစ္စတန်ဧရိယာနှင့် အကောင်အထည်ဖော်သော ပစ္စတန်ဧရိယာ

ပစ္စတန်ဧရိယာနှင့် အကောင်အထည်ဖော်သော ပစ္စတန်ဧရိယာကို နှစ်ဘက်လုံးအသုံးပြုသော တစ်ချောင်းသော စီလင်ဒါများအတွက် အများအားဖြင့် ဆွေးနွေးလေ့ရှိပါသည်။ ကြီးမားသော ပစ္စတန်ဧရိယာသည် စီလင်ဒါ၏ ဘလайн်ဒ်အဆုံး (rod-free side) တွင် ဖိအားကို ထိတွေ့နေသော ပစ္စတန်၏ အပြည့်အဝဖြတ်ကြောင်းဧရိယာဖြစ်ပါသည်။ အသေးငယ်သော အကောင်အထည်ဖော်သော ဧရိယာ (အနုလေးသော ဧရိယာ) သည် ပစ္စတန်ရော့ (piston rod) က ပစ္စတန်ဧရိယာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို ဖိစေသောကြောင့် ရော့ဘက် (rod side) တွင် ဖိအားကို ထိတွေ့နေသော ပစ္စတန်ဧရိယာဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အသေးငယ်သော အကောင်အထည်ဖော်သော ဧရိယာသည် အများအားဖြင့် ကြီးမားသော ဧရိယာထက် နည်းပါသည်။

ပစ္စတန်ရော့ (piston rod) အလျားတိုးမှုအမြန်နှုန်း

ဟိုက်ဒရောလစ်စစ်ကိုင်လီနာ၏ ပစ်စတန်ရောဒ် အလျားတိုးမှုအမြန်နှုန်းကို စစ်ကိုင်လီနာ၏ အများအားဖြင့် အများဆုံးအမြန်နှုန်းဖြင့် အရည်ဖြင့် ဖြည့်ပေးသည့်အမြန်နှုန်းဖြင့် ဆုံးဖြတ်ပါသည်။ ပစ်စတန်ရောဒ်၏ အမြန်နှုန်းကို အများအားဖြင့် ft/min (ပေ/မိနစ်) သို့မဟုတ် m/min (မီတာ/မိနစ်) ဖြင့် ဖော်ပြပါသည်။

ဥပမာ- ပစ်စတန်ဧရိယာ 10 in² (64.5 cm²) ရှိသည့် စစ်ကိုင်လီနာသည် 5 gpm (18.95 lpm) အရည်စီးဆင်းမှုကို ရရှိပါသည်။ ရောဒ်အမြန်နှုန်း = (5 × 19.25) ÷ 10 = 9.63 ft/min (49 mm/s) ဖြစ်ပါသည်။ အရည်စီးဆင်းမှုကို နှစ်ဆတိုးပေးပါက (10 gpm / 37.9 lpm) ရောဒ်အမြန်နှုန်းသည် 19.25 ft/min (97.33 mm/s) အထိ နှစ်ဆတိုးပါသည်။

ပစ်စတန်ရောဒ် ပြန်သိမ်းမှုအမြန်နှုန်း

ပစ်စတန်ရောဒ် ပြန်သိမ်းမှုအတွင်း အရည်စီးဆင်းမှုသည် ရောဒ်အဆုံးသို့ ဝင်လာပါသည်။ အထည့်အသုံးအနေဖြင့် အရည်စီးဆင်းမှုနှုန်းသည် အတူတူဖြစ်သည့်အတွက် ပြန်သိမ်းမှုအမြန်နှုန်းသည် အလျားတိုးမှုအမြန်နှုန်းထက် ပိုမြန်ပါသည်။ ဤတွက်ချက်မှုတွင် ပုံသေနှုန်းတွင် သေးငယ်သည့် (အန်နူလာ) ပစ်စတန်ဧရိယာကို အသုံးပြုပါသည်။

ဥပမါ။ ၁၀ gpm (၃၈ l/min) စီးဆင်းမှုသည် ဧရိယာကြီး ၁၀ in² (၆၅ cm²) နှင့် ဧရိယာသေး ၈ in² (၅၂ cm²) ရှိသည့် စီလီန်ဒာ၏ ရောဒ်အဖျားသို့ ဝင်ရောက်လာသည်။ ပြန်လည်ချုပ်သိမ်းမှုအမြန်နှုန်း = (၁၀ × ၁၉.၂၅) ÷ ၈ = ၂၄.၀၆ ft/min (၀.၁၂ m/s)။

ထည့်သွင်းသည့် စီးဆင်းမှုနှုန်းတူညီသည့်အခါ နှစ်ဖက်စီးဆင်းသည့် တစ်ချောင်းသော စီလီန်ဒာသည် ချုပ်သိမ်းမှုကို ချဲ့ထွင်မှုထက် ပိုမြန်စေသည်။

ပြန်လည်ချုပ်သိမ်းမှုအတွင်း စီးဆင်းမှုထုတ်လွှတ်မှု

ပြန်လည်ချုပ်သိမ်းမှုအတွင်း စီးဆင်းမှုသည် ရောဒ်အဖျားသို့ ဝင်ရောက်ပြီး မှောင်သည့်အဖျားမှ ထွက်ပေါ်လာသည်။ ထုတ်လွှတ်သည့် စီးဆင်းမှုသည် ထည့်သွင်းသည့် စီးဆင်းမှုထက် ပိုများပါသည်။ ၎င်းကို gpm (l/min) တွက်ချက်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် အလုပ်သုံးပုံစံတူညီသည့် ပုံစဥ်ဖြင့် စီလီန်ဒာ၏ ဧရိယာကြီးကို အသုံးပြု၍ တွက်ချက်နိုင်ပါသည်။ ဥပမါ။ ရောဒ်အဖျားသို့ ၁၀ gpm စီးဆင်းမှုသည် ၂၄.၀၆ ft/min အမြန်နှုန်းဖြင့် ဝင်ရောက်လာပါက ထွက်စီးဆင်းမှု = (၂၄.၀၆ × ၁၀) ÷ ၁၉.၂၅ = ၁၂.၅ gpm (၄၆ L/min) ဖြစ်သည်။

စီလီန်ဒာ၏ အထွက်အားကို အကျော်အထောက်ပြုသည့် အချက်များ

ပုံတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ဟိုက်ဒရောလစ်စီလင်ဒါမှ ထုတ်လုပ်သည့် အားသည် စီလင်ဒါ၏ ပစ်စတန်ဧရိယာပေါ်သို့ အားသေးသေးလေး ဖော်ပေးသည့် ဟိုက်ဒရောလစ်ဖိအားပေါ်တွင် မှီခိုပါသည်။ သတ်မှတ်ထားသည့် စီလင်ဒါတစ်ခုသည် လက်ရှိအများဆုံး ထုတ်လုပ်နိုင်သည့် အားထက် ပိုမိုများပြားသည့် အားကို ထုတ်လုပ်ရန် လိုအပ်ပါက ဖိအားကို အချိုးကျသည့် အဆင့်သို့ မြှင့်တင်ခြင်းသည် များသောအားဖြင့် ဖြေရှင်းနည်းဖြစ်ပါသည်။ အချို့သော အခြေအနေများတွင် စနစ်၏ ဖိအားနှင့် စီလင်ဒါ၏ အရွယ်အစားသည် ပိုမိုကြီးမားသည့် စီလင်ဒါကို အသုံးပြုရန် မသင့်တော်စေသည့်အတွက် တန်ဒမ်စီလင်ဒါ (Tandem Cylinder) ကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ဤပြဿနာကို ဖြေရှင်းနိုင်ပါသည်။

တန်ဒမ်စီလင်ဒါ စီးကွင်း

တန်ဒမ်စီလင်ဒါသည် အနုပ်တွင် စီလင်ဒါနှစ်ခု (သို့မဟုတ်) ထိုထက်ပိုမိုများပြားသည့် စီလင်ဒါများဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ပစ်စတန်ချောင်းများကို တစ်ခုတည်းသော ပစ်စတန်ချောင်းအဖြစ် ဆက်သွယ်ထားပါသည်။ စီလင်ဒါများကြားတွင် ပစ်စတန်ချောင်း အပိုင်းများကို အပ်စ်ပ်ပေးထားခြင်းဖြင့် စီလင်ဒါတစ်ခုချင်းစီကို နှစ်ဘက်လုံးမှ အားသေးသေးလေး ဖော်ပေးနိုင်သည့် အားဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ စီလင်ဒါ၏ အရွယ်အစားသည် နေရာအိုင်းနှင့် စက်ပစ္စည်း၏ အရွယ်အစားတွင် ကန့်သတ်ခံရသည့်အခါ ပန်ပ်/မော်တာမှ ထုတ်လုပ်သည့် ဖိအားသည် နှိုင်းယှဉ်ပါက နိမ့်မှုရှိသည့်အတွက် အလားတူသည့် ယန္တရားဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်မှုအားကို ရရှိနိုင်ပါသည်။

ဥပမါ။ အကြီးဆုံးစက်သုံးစွဲမှုတွင် ပစ်တန်းဧရိယာ ၁၀ စတုရန်းလက်မ (၆၄.၅ စတုရန်းစင်တီမီတာ) အထိ ခွင့်ပြုသည်။ ဝန်ခုခံမှုကို преодолеть ရန် လိုအပ်သော အများဆုံးဖိအားမှာ ၅၀၀ psi (၃၄.၄၈ bar) သာဖြစ်သည်။ ၈ စတုရန်းလက်မ (၅၁.၆ စတုရန်းစင်တီမီတာ) အကောင်းဆုံးဧရိယာဘက်တွင် ၅၀၀ psi (၃၄.၄၈ bar) ဖိအားကို အတိုင်းအတာအတိုင်း ထည့်သွင်းပေးပြီး ပေါ်ပေါ်လွင်လွင်ဖိအားကို ပေါင်းထည့်လျှင် ၇၈၁ psi (၅၃.၈၆ bar) အားကို ထုတ်ပေးနိုင်သည်။ စိုက်ပုတ်နှစ်ခုပါသော တန်ဒမ် စားကပ်တွင် စိုက်ပုတ်တစ်ခုစီသည် ၅၀၀ psi (၃၄.၄၈ bar) ဖိအားဖြင့် လုပ်ဆောင်ပြီး ဧရိယာမှာ ၁၀ စတုရန်းလက်မ နှင့် အကောင်းဆုံးဧရိယာမှာ ၈ စတုရန်းလက်မ ဖြစ်ပါက စုစုပေါင်း အားထုတ်မှုသည် ပိုမိုကြီးမားသည်။